'Als je niet klapte, werd je aan de tand gevoeld'

UTRECHT - “Net als andere nieuwe religieuze bewegingen wil ook de Scientology Church mensen aan zich binden. Maar de manier waarop zij dat doet is nogal afwijkend. Het verschil met een beweging als de Bhagwan is dat scientology mensen bang maakt, terwijl Bhagwan liefde als bindmiddel gebruikt.”

De man die dit zegt, heeft enige jaren geleden gewerkt voor de Scientology Kerk. Stijf van angst is hij daar op een middag weggevlucht. “Scientology induceert angst middels een geperfectioneerde machinerie waarin mensen schakels zijn, zonder dat ze zich daarvan bewust zijn.”

De angst is inmiddels gezakt, maar toch blijft hij liever anoniem. “Ze staan daar voor niets. Voor ik het weet heb ik een proces aan mijn broek.”

“Ik werd als jochie van twintig van de straat gevist in de Kalverstraat; mee naar het scientology-gebouw en een testje gedaan. Toen ze de resultaten zagen, kreeg ik te horen dat ik een heel bijzonder mens was, met een groot aura. 'Dit persoonsprofiel is fantastisch', zeiden ze, 'we willen u aan de directie voorstellen'. Toen kwamen er mannen in onberispelijke pakken, die nog net niet voor me knielden. Dat maakte best indruk. Oh, wat heb ik, dacht ik, ze vinden me interessant. Ik hechtte waarde aan die testresultaten.”

Toen hij, in ruil voor cursussen, een tijdje bij scientology ging werken, merkte hij al snel dat de organisatie bol stond van de spelregels. “Voor je het in de gaten had, zat je verstrikt in een web. Binnen de kortste keren was ik hele dagen aan het werk, van studie was bijna geen sprake meer. 's Avonds moest ik vaak nog naar bijeenkomsten, om te luisteren naar banden met lezingen van Ron Hubbard. Iedereen stond dan op om luid te applaudisseren - die man werd vereerd als een god. Je moest wel meedoen. Als je niet klapte, werd je door superieuren aan de tand gevoeld, of je soms kritiek had. Ik vroeg me dan wel eens af hoeveel mensen er zouden klappen die net zoals ik dachten: het is bull shit.”

“Ik werd achter de telex gezet, om berichten rond te brengen in het gebouw. Dan las ik: 'Ons filiaal in Zuid-Afrika viert feest: tienmiljoenste lid opgegeven', of: 'In Zwitserland is iemand ge-blowed (=weggegaan). Zijn ouders zijn in elkaar geslagen'. Ook verschenen er regelmatig berichten over wapens en wapenhandel. Al die berichten werden expres op de telex gezet, om mij te beïnvloeden.”

“Vooral de communicatiecursus werkte als een hersenspoeling. Meermalen werd ik aangesproken door mijn superieuren, dat ik niet meer mocht praten met die-en-die. Als ik dan vroeg, waarom niet, kreeg ik een standaardantwoord uit de communicatiecursus.”

“Een heel belangrijke spelregel was, dat je niet mocht reflecteren over de Scientology Kerk met iemand die niet op jouw niveau zat. En dan bleek al gauw dat er níemand op jouw niveau zat.”

“Ook deden er allerlei geruchten de ronde, bedoeld om angst aan te jagen. Folo, het hoofdkantoor in Denemarken, zou een onderzeeër zijn, waarop je wel eens wakker zou kunnen worden, nadat je 'voor je eigen bestwil' een verdovend spuitje had gehad.”

“Je voelt dat er gelogen wordt. Zo ontstaat een sfeer van wantrouwen, waarin je allerlei conclusies gaat trekken. Ik heb rare theorieën in mijn hoofd gehaald.”

“Ik was bang, voelde me gevangen in het web. Toen ik uiteindelijk toch de moed vatte om weg te lopen, durfde ik niet eens meer terug naar het gebouw om mijn brooddoosje op te halen. Zo bang was ik dat ik niet meer weg zou komen. Ik ben echt niet paranoïde, maar dat doet het instituut je aan.”

“Een paar dagen na mijn vertrek hebben ze nog een gesprek met me gehad, om me terug te halen. Dreigerige telefoontjes heb ik ook gehad, maar echt kwaad hebben ze me niet gedaan.” Hij zegt ondanks alles veel te hebben geleerd, maar zijn eindoordeel blijft ronduit negatief: “Betrokken raken bij de Scientology Kerk betekent dat je een andere planeet binnenstapt - met een heel eigen cultuur, een eigen jargon, uniforms, een web van bindende spelregels en een sterk hiërarchische structuur.”