Rotterdam wil weten of Rijn nog schoner wordt

Het water van de Rijn en daarmee ook het slib in de havens van Rotterdam zijn de afgelopen tien jaar aanzienlijk schoner geworden.

Desondanks wordt jaarlijks nog zo'n drie miljoen kubieke meter slib uit de havens gebaggerd dat zo vervuild is dat het niet in de Noordzee mag worden gestort. Dat vuile slib wordt gestort in de Slufter, een speciaal depot op de Maasvlakte.

Om er achter te komen of de kwaliteit van het water en het slib de komende jaren nog verder toeneemt, heeft de gemeente Rotterdam opdracht gegeven voor een nieuw onderzoek naar het Rijnwater. Het wordt uitgevoerd door het Duitse onderzoeksinstituut GKSS bij Hamburg en het Instituut voor milieuvraagstukken van de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Projectleider Tiedo Vellinga van het Gemeentelijk Havenbedrijf: ,,De Rijn is een internationaal succesverhaal: de industriële lozingen zijn sterk afgenomen. Met de diffuse bronnen ligt het echter moeilijker. Via onder meer de landbouw en het verkeer komen bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen en koolwaterstoffen in de lucht en op het land. Die spoelen vervolgens af naar het oppervlaktewater. We willen weten of ook daar sprake is van afname, of dat deze vervuiling juist toeneemt. Bijvoorbeeld door de groei van het autoverkeer.''

In 2002 wordt een nieuw beoordelingssyteem voor het storten van baggerspecie in de Noordzee van kracht. Vellinga: ,,Nu wordt het baggerslib in klassen ingedeeld op basis van chemische analyse. Over twee jaar komt daar een toets op de biologische effecten bij. Hoewel we niet verwachten dat dit tot ingrijpende wijzigingen leidt willen we toch graag weten wat de consequenties zijn.''

Rotterdam begon in 1984 een omvangrijk onderzoek naar de grote lozers op de Rijn. De gemeente confronteerde de bedrijven met de gevolgen van hun lozingen en dreigde met publiciteit en processen, maar de industrie was aanvankelijk niet bereid maatregelen te nemen. Dat veranderde toen de Rijnoeverstaten na de ramp bij het chemische concern Sandoz in 1986 de druk op de lozers opvoerde. Vanaf het begin van de jaren negentig heeft Rotterdam met de grote bedrijven in het stroomgebied van de Rijn afspraken gemaakt. De Rijn is nu aanzienlijk schoner dan de Schelde en de Maas.

De Slufter, die in 1987 in gebruik werd genomen, heeft een capaciteit van 150 miljoen kubieke meter en zou in 2002 vol zijn. Door de afnemende hoeveelheid vervuild slib is die prognose bijgesteld tot 2010-2015. Het Havenbedrijf wil voorkomen dat na die periode een nieuw slibdepot in gebruik moet worden genomen.

Onderzoekscoördinator Wim Salomons van GKSS: ,,Hoe de vervuiling via diffuse bronnen zich ontwikkelt, hangt onder meer af van sociaal-economische ontwikkelingen in het Rijnstroomgebied en regelgeving vanuit Brussel. Het verkeer groeit, maar de regels voor emissies worden strenger. De vraag is wie de komende jaren gaat winnen. We gaan hiervoor op basis van prognoses scenario's ontwikkelen.''