'Crossroads' vertelt nieuwe variant van het verlies van onschuld

AMSTERDAM - 'Crossroads' is een voorstelling met klassieke en moderne dansers, freestyle straatdansers, een gitarist en een goudkleurige Cadillac Sedan de Ville. “In de naam van die auto zit het woord 'devil' verscholen”, zegt regisseur en choreograaf Wouter Brave. In 'Crossroads' - symboliek voor de ontmoetingplek van de Duivel - komt dit personage in een nieuw daglicht te staan.

In de voormalige NDSM-hal in Amsterdam-Noord zijn de repetities voor de voorstelling in volle gang. In de enorme hal beweegt danseres Loes Ruizeveld over een kruisvormige dansvloer. Brave kijkt toe vanaf de tribune: “Ze is een prachtige danseres. In de voorstelling danst zij een personage dat haar onschuld verliest. 'Crossroads' vertelt het verhaal van de mens die zijn onschuld verliest - als het ware met 1-0 achter komt te liggen in de strijd met de Duivel - maar het uiteindelijk toch redt. Het is een modern sprookje in de vorm van een soort road movie, maar dan een die zich steeds op hetzelfde kruispunt afspeelt.”

'Crossroads' is een mystiek begrip voor de ontmoetingsplek van de Duivel. De goudkleurige Cadillac die naast de dansvloer staat is zijn voertuig in de voorstelling. Brave: “Het is een glanzende, exuberante en ongegeneerde auto. Zo'n auto die als het ware altijd een galajurk aan heeft.”

Verre Faust

Heel in de verte is de thematiek verwant met Faust, maar in deze voorstelling raakt de mens zijn ziel niet kwijt aan het kwaad. In de optiek van de choreograaf zijn God en de Duivel verschillende aspecten van een en dezelfde persoon. Brave: “Ik vroeg mij af: 'Wat vind ik eigenlijk van de Duivel?' De Duivel in het stuk is heel verleidelijk en aantrekkelijk. Maar je kunt hem niet vangen, je kunt zelfs niet bij hem schuilen. Hij kan geen liefde geven. De duivel heeft dan ook een gevaarlijke kant. Als je er te veel in zwelgt verdrink je erin. Maar hij vertegenwoordigt ook een bepaalde energie en inspiratie die de mensheid nodig heeft. Zonder die energie ontwikkelen wij ons niet en dan zou het erg saai worden in de wereld.” Lachend: “Het is dan ook niet eerlijk dat ze hem hebben laten vallen. Dat verdient hij niet.” Hubert Petit-Phar danst de rol van de Duivel in de plaats van Cyril de la Barre, die wegens een blessure heeft moeten afhaken.

Brave: “Naar aanleiding van deze voorstelling is mij gevraagd of ik religieus ben. Religie zie ik als een poging om het mysterie van het leven te vatten in een allesomsluitend begrip. Als je dat te letterlijk opvat, wordt het een armoedige poging om van iets groots en onbegrijpelijks een verhaaltje te maken. 'Crossroads' is een collage van beelden en dans. In plaats van het verhaal, gaat het om de ontwikkeling van de sfeer. Die is mysterieus, een beetje zompig. Er komt maar één zin voor in de voorstelling. Twee heksen brengen een toast uit en zeggen: 'We drink the blood of the earth in honour of life'. Ja, het wordt zo heidens als de pest”, zegt hij ironisch.

Supporters

“We zijn nu zes weken aan het repeteren en het groeit uit armoede en uit vreugde. Ik wil vooral dat er met enorm plezier gedanst wordt. Het swingt dan ook de pan uit op muziek van Robert Jonhsons 'Crossroad Blues', de Neville Brothers, Dr. John en Jimi Hendrix. Vooral de finale vind ik het einde, een onnavolgbaar duel tussen de Duivel en een mens. Allebei hebben ze hun supporters en ze dansen steeds sneller en vuriger. Maar het eindigt onbeslist. Uiteindelijk gaan alle personages in dit stuk in elkaar op.”

“Alle dansers zijn tussen de twintig en de vijfentwintig jaar en afkomstig uit Duitsland, België, Australië, Frankrijk en Afrika. Hun achtergrond is divers en ze beheersen allen verschillende technieken. Wat ik heel leuk vind is dat de stijlen heel makkelijk in elkaar vallen. Je kunt zo van klassiek naar jazzdans of straatdans over gaan. Ik heb heel lang alleen tango gedaan en onder meer de voorstelling 'El arte del tango' gemaakt voor het Holland Festival. Tango biedt een heel strak kader, waarbinnen je moet werken. In deze voorstelling kan ik dingen stoppen, die er op het eerste gezicht misschien niet bijhoren, maar waarvan ik vind dat het mogelijk is. Je kunt kunst vermengen met entertainment, want ook entertainment kan een vorm van kunst zijn.”

Brave zet zich af tegen een te vast omlijnd begrip van kunst met een grote K. “In de kunstwereld heerst vaak een bepaald snobisme. Zo heb ik wel eens horen roepen: 'Mooi schilderij, jammer dat het met acrylverf is geschilderd.' Alsof het alleen maar mooi en waardevol zou kunnen zijn als er olieverf is gebruikt. Misschien is het wel met ketjap geschilderd, dat doet niets af aan de waarde van een kunstwerk.”