'TANGO ARGENTINO'

Amsterdam-Rialto en Utrecht-'t Hoogt.

Het citaat is afkomstig van Goran Paskaljevi, de regisseur van 'Tango Argentino'. Door de pas onlangs opgeheven boycot van Servië bereikt zijn film uit 1992 ons met enige vertraging. Meer dan de angst voor de naderende burgeroorlog toont 'Tango Argentino' de verwarring na de val van het communisme. Vrijheid maakte het leven niet makkelijker. Integendeel: wie er nog steeds niet in slaagde zijn dromen te verwezenlijken, kon dat voortaan alleen zichzelf verwijten.

Nikola's vader gaat gebukt onder zijn dromen. Hij rijdt zijn vrouw en kinderen naar een guur stukje grasland en toont met grote gebaren waar hun huis zal komen te staan. Weg uit de kleine stadswoning met de stapelbedden, uitzicht tot aan de horizon. Maar voorlopig moet hij nog even schnabbelen met zijn orkestje op bruiloften en partijen. En moet zijn vrouw bijverdienen door alleenstaande bejaarden te verzorgen. En kwakkelt hun dochter met haar gezondheid. Alleen Nikola, tien jaar oud, slaat zich opgewekt door alle treurigheid heen. Hij is dan ook de hoofdpersoon.

Aanvankelijk wekt Nikola slechts weinig sympathie. Met zijn al vroeg aangeleerde sluwigheden regelt hij alles voor iedereen. Hij schroomt niet de aan zijn zorg toevertrouwde bejaarden te berispen ('heb je weer stiekem zitten roken?') of een poot uit te draaien ('je mag best wat meer geven'). Hij bezorgt zijn moeder een nieuw werkadres, hij behoedt zijn vader voor overspel. Geleidelijk herwint het afgestompte verklikkertje echter zijn menselijkheid. Dank zij zijn vriendschap met een viertal ouderen leert hij dat er meer is dan louter overleven.

Dat kinderen en bejaarden, de twee groepen die zich onttrekken aan het gesjacher, geruzie en gehaast van de ouders, het goed met elkaar kunnen vinden, is niet uniek voor voormalig Joegoslavië. Altijd zorgt deze combinatie voor gepaste vertedering. Met Julio, hartstochtelijk vertolker van het in de titel genoemde levenslied, maakt Nikola zelfs een busreis naar zee. Zo'n reisje naar het glinsterende water is een wel erg versleten symbool voor bevrijding.

'Tango Argentino' moet het dan ook niet hebben van originaliteit. Wel blinkt deze bescheiden film uit in de milde observatie van vriendschap. In aanstekelijke taferelen erkennen de vier vereenzaamde bejaarden en de kleine jongen dat gezelschap zo gek nog niet is. Paskaljevic streefde naar een warme en intieme film, als tegenwicht tegen de waanzin, en daar is hij in geslaagd. Soms is het zelfs té sympathiek, maar sympathiek is zijn film zeker. Voor deze bejaarden is de dood nabij, maar dat belet hen niet te genieten van speenvarken met sterretjes.