'Eco-drugs zijn vrij ongevaarlijk'

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Eco-drugs verwerkt in honing, stroopwafels en ijsjes zijn excessen die ook volgens de paddestoelen-branche zelf “over het randje zijn”. Tegelijkertijd zou daarmee alles zijn gezegd: het met veel poeha oprollen van een grote paddestoelen-kwekerij zorgt volgens de smartshops voor een breuk in hun “uitstekende” relatie met de departementen van volksgezondheid en justitie.

Maandag arresteerde de politie een 46-jarige man en 21-jarige vrouw wegens het kweken van grote hoeveelheden zogenaamde eco-drugs te Kerkdriel. In Amsterdam en Eindhoven werden in verband met dezelfde zaak huiszoekingen gedaan, waarmee volgens het openbaar ministerie te Den Bosch nu eindelijk materiaal in handen is om de handel in en productie van paddestoelen aan te kunnen pakken. Tot grote teleurstelling van de Landelijke vereniging van smartshop-eigenaren en het adviesbureau Drugs van August de Loor, zagen televisiekijkers maandagavond indrukwekkende beelden van fotogenieke paddestoelen die in beslag genomen werden. “Die opnamen zullen wel weer de hele wereld overgaan”, verzucht H. Matser van het drugs-adviesbureau, “met al die publiciteit zijn we nog verder dan terug bij af: mensen denken nu dat hier veel geld mee te verdienen valt, of willen graag ook eens gaan proberen. Justitie wekt de suggestie dat het allemaal heel gevaarlijk is, maar juist met paddestoelen zijn nog nooit grote ongelukken gebeurd.”

Tot maandag jongstleden heerste er relatieve rust in paddestoelen-Nederland. Gebruikers, smartshop-eigenaren, justitie en hulpverleners verkeerden allen in de veronderstelling te kunnen wachten op een proefproces in Rotterdam, dat eind januari dient en een einde moest maken aan de onduidelijkheid over de strafbaarheid ervan. De enige harde uitspraak tot nu toe is in 1994 gedaan door de Hoge Raad, die over qat - blaadjes die stoffen bevatten die onder de opiumwet vallen - besliste dat handel in qat legaal is. Slechts de bestanddelen zijn strafbaar en niet de plant zelf, zo argumenteerde de Hoge Raad, tot grote tevredenheid van liefhebbers van paddestoelen die daarmee ook hun weg vrij zagen. De gekweekte paddestoelen die in Nederland worden gebruikt bevatten psilocybine en psilocine: stoffen die ook al op lijst 1 van de Opiumwet voorkomen (hard drugs), maar omdat ze in een natuurproduct zitten, zouden ze net als de qat legaal zijn. Toch bleef er na dit arrest een grijs gebied: voor verse paddestoelen moge de qat-analogie gelden, maar het doelbewust drogen ervan teneinde zo'n eco-drug te krijgen, is dat nog wel legaal? Ook de smartshops zelf zijn naar eigen zeggen bij duidelijkheid gebaat: “Juist omdat het allemaal legaal is, hebben wij van het begin af aan in alle openheid kunnen handelen. Wij hebben ons zelf georganiseerd en werken professioneel. We lichten iedere klant voor, daarover praten we ook steeds met deministeries van volksgezondheid en justitie”, licht J. Burger van Conscious Dreams toe. Zijn smartshop, tevens groothandel, was enkele jaren geleden de eerste op de Nederlandse markt: nu zijn er inmiddels zo'n honderd smartshops verspreid over het land. Hoewel de werking van deze hallucinerende eco-drugs wordt vergeleken met LSD, zijn er voor zover bekend weinig gevaren voor de volksgezondheid, zo heeft minister Borst onlangs nog verklaard.

In Kerkdriel nam de politie onder meer 1100 kweekfusten en 4500 porties in beslag. Volgens het OM in Den Bosch was de productie voldoende om aan de hele Nederlandse vraag te voldoen. Volgens Stokman van het openbaar ministerie te Den Bosch gaat het om een zeer professionele kwekerij die de fase van het telen van louter verse paddo's mijlen ver voorbij is. “Voor de rechtbank wordt dit een unieke zaak. Naar onze mening bestaat over de strafbaarheid geen enkele twijfel: de kwekers hadden tot doel verboden stoffen te produceren. Kunstmatige fabricage van stoffen die onder de Opiumwet vallen, kunnen wij uiteraard niet tolereren.”

Volgens H. Matser van het adviesbureau Drugs is het jammer dat de politie ook stroopwafels en honing met daarin de verboden stoffen heeft gevonden. Zulke producten zijn inderdaad strafbaar, want onmiskenbaar geprepareerd, erkent Matser. Het adviesbureau en ook de landelijke smartshop-vereniging raadt deze producten af. “Die zijn te zoet en lekker. Paddo's hebben normaal gesproken een gore smaak, hetgeen het gebruik afremt. Als je de ervaring wilt hebben, mag je best lijden.”