Bonn vreest 4,8 miljoen werklozen, komt met banenplan

Van onze correspondent BERLIJN - De Duitse regering wil snel maatregelen nemen om de dramatische groei van de werkloosheid af te remmen. Vooral langdurig werklozen en schoolverlaters zullen aan een baan geholpen moeten worden. Mensen met een sociale uitkering die werk aangeboden krijgen, zullen een lager loon moeten accepteren dan tot nu toe gebruikelijk is.

Het kabinet-Kohl werd het gisteren eens over een werkgelegenheidsplan, 'Werk voor iedereen' geheten. Het zal pas morgen aan de Bondsdag worden voorgelegd, maar de belangrijkste elementen lekten gisteren al uit. De oppositie heeft de voorstellen als veel te mager van de hand gewezen.

De regering hoopt dat op korte termijn zo'n honderdduizend langdurig werklozen aan de slag kunnen. Zij zullen vooral bij de gemeenten tewerkgesteld worden. Verder moeten er voor ongeveer tachtigduizend schoolverlaters gesubsidieerde stageplaatsen gevonden worden. De meest betrokken ministers gaan daarover met vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties praten.

'Geld genoeg'

De maatregelen mogen geen extra gat in de begroting slaan, omdat de regering al moeite heeft de eindjes aan elkaar te knopen. Vooral vanwege deze voorwaarde is de oppositie uiterst kritisch over de voornemens. 'Een doekje voor het bloeden', is de reactie.

De SPD, de grootste oppositiepartij, vindt dat er geld genoeg is. De fractievoorzitter in de Bondsdag, Rudolf Scharping, stelde gisteren voor een deel van de winst van de Bundesbank (zo'n twintig miljard mark) af te romen en dat geld te gebruiken voor bestrijding van de werkloosheid. Verder wil hij dat er eindelijk eens opgetreden wordt tegen koppelbazen die zwartwerkers (vooral buitenlanders) ronselen. De SPD schat dat er in Duitsland zo'n achthonderdduizend illegale werknemers zijn, die vooral in de bouw werkzaam zijn.

Dat het kabinet-Kohl juist nu met zijn voorstellen komt, is niet toevallig. Regering en oppositie, werkgevers en werknemers zijn in bange afwachting van de werkloosheidscijfers over de maand januari die het Bondsinstituut voor arbeid morgen bekend zal maken. Het gonst al dagen van de geruchten. Volgens sommigen zou het aantal werklozen in de eerste maand van het nieuwe jaar opgelopen zijn tot ruim 4,8 miljoen, driehonderdduizend meer dan in december. Klopt dit cijfer, dan is er opnieuw sprake van een naoorlogs record.

Ook de verharding van het sociale klimaat heeft meegespeeld bij de daadkracht die de regering nu aan de dag legt. Op de dag dat de nieuwe werkloosheidscijfers naar buiten komen, beginnen overal in Duitsland protestacties van werklozen. Zij zijn van plan deze acties, afgekeken van hun lotgenoten in Frankrijk, elke maand te houden.

Organisaties van werklozen hebben aangekondigd dat er de komende maanden in zo'n tweehonderd steden gedemonstreerd zal worden. Te denken valt onder andere aan bezettingen van arbeidsbureaus. De slotmanifestatie is in Berlijn, in september, kort voor de Bondsdagverkiezingen. De campagne voor deze verkiezingen zal gedomineerd worden door de torenhoge werkloosheid.

De werklozen krijgen steeds meer steun. Zo heeft IG Metall, de grootste vakbond in Duitsland, zich gisteren achter de komende protestacties geschaard. De bond heeft zijn leden opgeroepen samen te werken met de plaatselijke werklozencomités.