Lakse werkgever aangepakt

Werkgevers die te weinig hebben gedaan om te voorkomen dat hun zieke werknemer in de WAO belandt, zullen een deel van zijn uitkering moeten gaan betalen.

Staatssecretaris Hoogervorst van sociale zaken wil op die manier een financiële prikkel toevoegen aan de regels die moeten voorkomen dat werkgevers hun plicht verzaken om zieke werknemers passend werk aan te bieden.

Hoogervorst kwam gisteren met dit voorstel in een Kamerdebat over de WAO. Al eerder kondigde hij aan de WAO-keuringen te willen verbeteren. De Kamer heeft daar geen bezwaren tegen, maar reageerde niet echt op zijn voorstellen om tijdens het eerste jaar in de ziektewet meer inspanningen te leveren om een afglijden naar de WAO te voorkomen. De bewindsman zal zijn voorstellen nog deze maand op schrift stellen, waarna er een nieuw debat volgt.

Hoogervorst wil in het eerste ziektewet-jaar af van de nu nog verplichte melding aan de Arbo-dienst na dertien weken ziekte van de werknemer. In de praktijk blijkt die maatregel niet te leiden tot maatregelen van werkgever en arbodienst om arbeidsongeschiktheid te voorkomen. In plaats daarvan wil hij de uitvoeringinstellingen (uvi's), die eigenlijk pas bij de WAO in actie komen, al betrekken bij de preventie in het eerste ziektewet-jaar.

Na zes weken moet een werkgever een zieke aanmelden bij een Uvi. Die moet de werkgever wijzen op zijn wettelijke plicht mee te werken aan preventie van arbeidsongeschiktheid en voorrekenen wat het de werkgever allemaal gaat kosten mocht de zieke uiteindelijk in de WAO belanden (bijvoorbeeld hogere WAO-premies).

Verder moet de Uvi een plan aanbieden om arbeidsongeschiktheid te voorkomen en de vraag beoordelen of de zieke via aanpassingen in het werk in het bedrijf kan blijven. Voor het opstellen van die plannen krijgen de uvi's geld van het kabinet.

Door deze maatregelen heeft Hoogervorst ook een stok achter de deur als de werkgever desondanks geen actie onderneemt. ,,Dan kunnen we ook sancties opleggen'', zo zei hij. Meestal wordt iemand gedeeltelijk arbeidsongeschikt verklaard en krijgt een werknemer voor het overige WW. Hoogervorst wil dan het WW-deel verhalen op de werkgever.

Hoogervorst voelde niets voor het voorstel van zijn eigen VVD-fractie om mensen met lichtere psychische klachten een WAO-uitkering te weigeren. VVD-woordvoerder Wilders denkt zo tot 2005 het aantal WAO'ers met 150 000 terug te brengen. Volgens Hoogervorst is dat in strijd met de afspraken in het regeerakkoord, waarin paars afsprak niets te veranderen aan hoogte en duur van de uitkeringen en aan de toetredingsvoorwaarden.

PvdA en D66, de coalitiepartners van de VVD, reageerden furieus op het VVD-voorstel. D66-woordvoerder Schimmel noemde het asociaal. Haar PvdA-collega Smits vond de afwijzing door Hoogervorst niet hard genoeg. Ook de andere fracties vielen over de VVD heen.

Wilders verdedigde zich door erop te wijzen dat hij ook veel voorstellen deed om te voorkomen dat mensen door pyschische klachten arbeidsongeschikt raken, maar moest uiteindelijk toegeven dat hij hen desondanks uit de WAO wilde weren als mocht blijken dat die maatregelen niet werken.

De PvdA kreeg geen steun van Hoogervorst voor het voorstel, de rechter via het burgelijk wetboek meer mogelijkheden te geven ontslag te weigeren als een werkgever te weinig heeft gedaan om WAO te voorkomen. Smits zal daarom volgende week de Kamer daarover een uitspraak vragen. Zij krijgt waarschijnlijk een Kamermeerderheid.

Dat geldt ook voor het D66-voorstel om per bedrijfssector streefcijfers op te stellen over hoeveel arbeidsgehandicapten in de sector werk kunnen krijgen. In totaal moeten de sociale partners zich verplichten tot 25 000 plaatsingen per jaar.