Synodaal respijt voor 'Amsterdamse school'

Van een onzer verslaggeefsters LUNTEREN - De theologen van Leiden hebben tot ruim na 2000 niets te vrezen. Hun (hervormde) predikantenopleiding blijft bestaan. De opleiding aan de Universiteit van Amsterdam mag het in anderhalf jaar proberen: haar eigen onmisbaarheid bewijzen in een 'beleids- en formatieplan' voor een Samen-op-Wegopleiding, samen met de gereformeerde Vrije Universiteit.

Tot dit compromis besloot de generale synode van de hervormden gisteren in Lunteren. Lukt het de Amsterdammers samen met de besturen van de SoW-kerken niet voor 1 april 1998 met een goed plan te komen, dan is het op 31 december 1999 gedaan met de hervormde predikantenschool aan de UvA. De kleine Evangelisch-Lutherse en Doopsgezinde seminaria aan de UvA zouden dan nauwelijks levensvatbaar meer zijn; zij moeten verhuizen of bij de VU aanschuiven.

Het dagelijks bestuur oftewel moderamen van de hervormde synode had in Lunteren een hard en klaar voorstel op tafel gelegd: 'Amsterdam' doet het in het wetenschappelijk onderzoek slechter dan 'Leiden', twee opleidingen in de Randstad is te veel, dus Amsterdam moet dicht.

Die klare taal was de logische bekroning van een serie studies, commissies en onderzoeken naar de te geringe kwaliteit en te grote kwantiteit van de hervormde predikantenopleidingen, vier in getal. Het ministerie van onderwijs begon steeds opdringeriger over de kerkschouders mee te kijken en eiste voor 1999 duidelijke besluiten.

Het bestuur wilde de zaak daarom snel regelen en nam het niet zo nauw met de fijngevoeligheden in Samen-op-Wegverband. Vooral daarom begon de synode gisteren, toen puntje bij paaltje kwam, te steigeren. Tot ergernis van sommige dagelijkse bestuurders: “Wist u dan niet dat inkrimping pijn doet? Wist u dan niet dat er voor inkrimping geen koninklijke weg is? Dat wist u best”, aldus de secretaris algemene zaken van de hervormde kerk, Afra Wamsteker, tot de synode.

Maar dat de pijn nou net het kleine broertje in het Samen-op-Wegproces moest treffen, de evangelisch-lutherse kerk, dat ging veel synodeleden te veel aan het hart. “Op die manier ga je niet met elkaar om. De lust met ons samen te werken vergaat de lutherse broeders en dat vind ik heel erg ”, zei dominee Brezet in het debat. Dit synodelid was van de handelwijze van het moderamen 'geleidelijk aan steeds bozer' en uiteindelijk zelfs 'erg, heel erg verdrietig' geworden.

Tevergeefs betoogde kerk-manager Wamsteker dat uitstel van executie niemand helpt. “Ik kan eindeloos nadenken of ik eerst zal stofzuigen en dan de bedden opmaken of andersom. Maar daar wordt niemand wijzer van.”

Er werden gisteren in Lunteren argumenten en emoties aangedragen in alle soorten en toonaarden, vooral ten gunste van Amsterdam. De orthodoxe dominee Weegink uit Katwijk, zeker geen vriend van de Amsterdamse theologen, betoogde dat de hervormde predikantenopleiding in een ontkerkelijkte stad als Amsterdam moet blijven om de kerk niet te laten verdwijnen uit de 'arena der meningen'. Synodeadviseur Keuning betoogde dat het goed is voor aspirant-predikanten om 'wat meer van de wereld te zien voordat ze in een dorp terecht komen'.

De Amsterdamse hoogleraar Bakker was na afloop een heel klein beetje blij: “Dit is beter dan wat er lag. Maar anderhalf jaar is wel kort om iets goeds op te bouwen.”