Netanjahoe onder vuur na aantijging over chantage

JERUZALEM - De Israëlische premier Benjamin Netanjahoe wil een politieonderzoek naar aanleiding van een onthulling van de Israëlische televisie. Deze beweert dat de premier zich heeft laten chanteren bij de benoeming van een nieuwe procureur-generaal.

Netanjahoe ontkent in alle toonaarden dat hij gezwicht is voor de dreigementen van de leider van de reli gieuze Sjas-partij. Arjé Deri, politiek leider van Sjas, zou de benoeming van de procureur-generaal hebben geëist in ruil voor de steun van zijn partij; zoniet dan zou zijn partij, een coalitiepartner, de regering laten vallen. Vlak daarvoor zou Deri een deal hebben gesloten met de te benoemen procureur-generaal. Tegen Deri, een centrale figuur in de Israëlische politiek, sleept zich al jaren een proces voort wegens frauduleuze praktijken tijdens zijn ministerschap van binnenlandse zaken.

In de deal met de te benoemen procureur-generaal zou deze hebben toegezegd hem minder ernstige vergrijpen ten laste te leggen, waardoor Deri's politieke huid en toekomst gered zouden zijn. De Israëlische tv benadrukte gisteren echter in een nadere toelichting dat Netanjahoe niet op de hoogte zou zijn geweest van die laatste deal.

Afgelopen woensdag had Kanaal I van de tv voor het eerst bericht over de toedracht bij de benoeming van Ronni Bar-On als procureur-generaal, een machtige positie die doorgaans bekleed wordt door top-juristen. Van het begin af aan was de benoeming omstreden, want Bar-On was allesbehalve een topjurist, maar wel ééntje met politieke kwaliteiten en connecties: trouw aan de Likoed, de partij van Netanjahoe. Bar-On's benoeming werd onder zware druk van Netanjahoe door het kabinet gewalst, tegen de zin in van een groot deel van de ministers.

Het juristenwereldje was verbijsterd en liet dat merken. Toen twee dagen later de radio nog eens uitweidde over Bar-On's voorliefde voor casino's, zag hij zelf van de benoeming af. Het mini-relletje werd vervolgens overschaduwd door de veel dramatischer ondertekening van het Hebron-akkoord, maar woensdag pakte de tv de draad weer op met de nieuwe onthullingen.

De premier zelf noemde het allemaal verzonnen, “de zoveelste poging van de media om mij onder uit te halen”. “Zij waren tegen me voor de verkiezingen en zij - met name Kanaal I - zijn nu tegen me na de verkiezingen. We hebben een relatief vrije pers”, zei hij donderdag. “Het is een pers die geleid wordt door mijn politieke rivalen. Ze hebben ongefundeerde aantijgingen tegen mijn vrouw gepubliceerd, en tegen mijn kinderen. Ik ga dat veranderen en vrije concurrentie toestaan.” Dat laatste is een verwijzing naar zijn plannen de tv te privatiseren, de nekslag voor het gesubsidieerde Kanaal I. Al eerder had Netanjahoe geprobeerd Kanaal I een klap toe te brengen door diep te besnoeien op hun begroting.

Intussen is er van verschillende kanten aangedrongen op een officieel onderzoek. Netanjahoe zelf wil een politieonderzoek. Kanaal I zegt over zeer goede bronnnen te beschikken en heeft toegezegd materiaal conform de wet te zullen overhandigen. De vraag is of zij ook hun bronnen zullen onthullen. Gisteren meldde dezelfde verslaggeefster die de zaak aan het licht had gebracht dat Deri tegenover twee van zijn mederwerkers had verklaard dat hij het gesprek met Bar-On had opgenomen, om te voorkomen dat deze op zijn belofte zou terugkomen.

De affaire is niet zomaar een sappige afleiding van het moeizame vredesproces. Behalve de 'oorlog' tussen de premier en de media, gaat het om wezenlijke vraagstukken. “Dit is een poging van criminelen, of kringen die ervan worden beschuldigd crimineel te zijn, om zich meester te maken van het bastion van het recht: de functie van procureur-generaal”, waarschuwde Mordechai Kremnitzer, professor in de rechten. “Het is typisch de werkwijze van de mafia.”