Medelijden is voor verplegers niet enige motief om te doden

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Rechters, advocaten, hulpverleners en onderzoekers denken te snel dat verplegers die hun patiënten doden, uit medelijden handelen. Door dit blindstaren op het 'medelijden-motief', blijven de werkelijke oorzaken van deze moorden onderbelicht. Volgens de Duitse psycholoog H. Maisch is burnout één van de oorzaken die kunnen verklaren waarom verpleegkundigen doden.

Net voor het hoger beroep in de Haagse verplegerszaak begint - maandag in Den Haag - verscheen het boek Patiëntentötungen van Maisch. De Duitse psycholoog analyseert twaalf rechtszaken waarin verpleegkundigen terechtstonden wegens moord op meer dan één van hun patiënten. Volgens Maisch, die als getuige-deskundige in een aantal Duitse zaken optrad, zijn deze 'seriemoorden' in grote mate het gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen. Seriemoorden door verplegers zijn een 'nieuw crimineel fenomeen' dat mede zijn oorzaak vindt in de vergrijzing van de bevolking, toenemende medische mogelijkheden en de onmacht van artsen en verpleegkundigen om in teamverband ernstig zieke bejaarden te verzorgen.

De daders, stelt Maisch, geloven tot op de dag van vandaag dat zij hun patiënten uit hun lijden hebben verlost. Maisch neemt deze barmhartigheid serieus, maar gaat naar de diepere oorzaken daarvan op zoek. In het geval van de drie verpleegkundigen die Maisch zelf wekenlang psychologisch onderzocht, komt hij tot de opvallende conclusie dat zij alle drie hun werk nauwelijks meer aankonden. De drie, twee broeders en een zuster, leden aan het zogeheten burnout-syndroom.

“Zij waren opgebrand en ervoeren hun werk in toenemende mate als zinloos. Door dit subjectieve gevoel gingen zij ook de verdere behandeling van hun patiënten als zinloos beschouwen. Dáárom vervaagden hun grenzen: zij konden het eigen leed niet meer van dat van hun patiënten onderscheiden.”

De zaak van de Haagse verplegers kwam voor Maisch, die ook Nederlandse zaken beschrijft, te laat om die in zijn boek te kunnen verwerken. Ook André du M., die door de Haagse rechtbank tot levenslang is veroordeeld, houdt vol dat hij ouderen wilde verlossen uit hun lijden.

- Pagina 9: Moord op patiënten vaak gevolg van overbelasting