Alleen fabriek Schiphol en hoofdkantoor lopen direct gevaar

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Als 'Fokker' omvalt, is nog niet duidelijk hoeveel van de bijna 8 000 banen echt verdwijnen. Voor ongeveer een kwart van de werknemers lijkt er weinig reden tot angst. Een ander kwart heeft een redelijk kans op behoud van werk.

Fokker bestaat uit tien relatief goed te onderscheiden bedrijfsonderdelen. De twee waarmee het bedrijf steevast wordt geïdentificeerd: de eindlijnen op Schiphol-Oost voor de F 50 en de F 70/F 100 vormen de kern. Zij zijn 'slechts' goed voor rond een kwart van alle werkgelegenheid. Als 'Fokker' verdwijnt, sneuvelen in elk geval ruwweg 2000 banen, plus een groot deel van de 800 plaatsen op het hoofdkantoor. De overige 5 000 medewerkers zitten bij bedrijfsonderdelen die óf winstgevend zijn, óf dat toch al moeten worden omdat Fokker ze wil verzelfstandigen.

Geen zorgen over voortbestaan heeft Fokker Space in Leiden, waar 440 mensen werken. Deze ruimtevaarttak maakt winst en is al voor 50 procent verkocht aan Ultra Centrifuge Nederland (UCN). Ook Fokker Special Products in Hoogeveen is zo goed als onafhankelijk van het kernbedrijf. De ruim 400 werknemers maken legermateriaal als nood-onderkomens en veldhospitalen, naast onderdelen voor Patriot-anti-raket-raketten en Ariane-lanceerrakketten.

Op de vliegbasis Woensdrecht werkt zo'n 500 man bij Elmo, dat elektrische systemen voor vliegtuigen maakt. Omdat Elmo steeds meer werk voor derden verricht, worden het bedrijf redelijk grote overlevingskansen toegedicht. Datzelfde geldt voor Fokker Aircraft Services (FAS), ook op Woensdrecht. FAS verzorgt grote onderhoudsbeurten voor verscheidene vliegtuigtypen (niet alleen Fokkers). Het werk van de bijna 900 man blijft van wezenlijk belang voor in ieder geval de maatschappijen die met Fokker-toestellen vliegen.

De 2 200 werknemers bij deze vier Fokker-bedrijven kunnen dus redelijk gerust tot zeer gerust de ontwikkelingen afwachten. Anders is dat voor de ongeveer 2 000 mensen die onder de kort geleden opgerichte paraplu Fokker Aerostructures vallen. Deze dochter, met 1 200 werknemers in Papendrecht en 800 op Schiphol-Oost, maakt onderdelen voor Fokker-vliegtuigen. Aerostructures moet winstgevend worden, waarbij het zijn onderdelen tegen wereldmarktprijzen aan Fokker verkoopt. Bovendien moet het meer werk voor derden gaan verrichten. Nu al levert dit bedrijfsonderdeel staarten en vloerdelen voor een Amerikaanse zakenjet. Afhankelijk van hoe goed men erin slaagt extra werk aan te trekken, verdwijnen er dus veel of weinig banen bij Aerostructures.

Maar Fokker had al aangekondigd dat het Aerostructures wilde verzelfstandigen, en dat eventueel onderdelen bij concurrenten zouden worden ingekocht als Aerostructures te duur zou blijven. Het voortbestaan van dit onderdeel hangt dus niet zonder meer af van het voortbestaan van het kernbedrijf.

Tenslotte zijn er nog de 800 medewerkers op het hoofdkantoor en de ruim 500 mensen van het zogeheten composietenbedrijf (onder meer gelijmde vleugel- en rompdelen) op Ypenburg. Vorig jaar al had Fokker besloten Ypenburg te sluiten. Het werk zou worden verdeeld over Papendrecht en Hoogeveen, terwijl een klein deel wordt verkocht. Op Ypenburg worden ook delen voor onder meer Airbus-vliegtuigen gemaakt: niet alle banen hangen af van Fokker.