Pleidooi voor onverdeeld Jeruzalem

JERUZALEM - Jeruzalem moet een onverdeelde inclusieve stad zijn en een hoofdstad van twee soevereine en onafhankelijke staten: Israël en Palestina, waarin joden, christenen en moslims zullen kunnen samenleven in vrede, onder voorwaarde van gerechtigheid voor allen. Deze conclusie formuleerden vorige week 250 christenen uit zo'n dertig landen die op uitnodiging van Palestijnse christenen in de heilige stad een conferentie bijwoonden over 'de betekenis van Jeruzalem voor de christenen en van de christenen voor Jeruzalem'.

Hoe ver hun wens nog is verwijderd van de werkelijkheid, bleek afgelopen vrijdag weer eens akelig helder, toen 160 000 moslims naar de oude stad toestroomden om op de Tempelberg het begin van de vastenmaand Ramadan in te luiden. De prediker van de Rotskoepel en de Al Aqsha-moskee benadrukte dat de moslims waren bijeengekomen om Israël duidelijk te maken dat er vrede noch stabiliteit zal zijn als Jeruzalem, 'het symbool van islamitisch geloof', niet aan de Palestijnen wordt teruggegeven.

Delegaties van Israël en de PLO beginnen in mei onderhandelingen over de politieke toekomst van Jeruzalem, een van de grote obstakels van het vredesproces.

De Palestijnse christenen, die de conferentie hadden georganiseerd, waren afkomstig uit de verschillende christelijke gemeenschappen binnen Israël en de bezette gebieden: de Grieks-orthodoxe, Grieks-katholieke, rooms-katholieke, Armeense en protestantse. Hun gasten kwamen uit Europa, de Verenigde Staten, maar ook uit Afrika en India. De organisatie was in handen van het centrum voor bevrijdingstheologie Sabiel, dat onder leiding staat van de bekende Palestijnse bevrijdingstheoloog dr. Na'im Ateek, anglicaans predikant in Jeruzalem.

Vooral de politieke vooruitzichten voor Jeruzalem stonden uitvoerig ter discussie. De gasten kwamen via lezingen, discussies en niet in de laatste plaats bezoeken aan dorpen, onder andere op de West Bank, onder de indruk van de gevolgen van 29 jaar bezetting van de Palestijnse maatschappij: de landonteigening, de nieuwe nederzettingen en vooral de uitbreiding van de bestaande nederzettingen - met name in het oostelijke (Arabische) deel van het bezette Jeruzalem en de West Bank, de voortdurende beperking van de vrijheid van beweging van Palestijnen van de West Bank naar en van Jeruzalem.

Blokkades Een van de resoluties die de conferentie aannam had dan ook als strekking dat de Israëlische regering de belemmeringen (ook heel letterlijk de wegblokkades) moet wegnemen en zo een vrije toegang maken voor Palestijnen in Jeruzalem. In een andere resolutie eiste de conferentie dat er een onmiddellijk einde komt aan landonteigening op de West Bank en in Oost-Jeruzalem, dat letterlijk geheel ingesloten raakt door joodse vestigingen. Zelfs sinds het tekenen van het akkoord van Oslo zijn er in bezet gebied enorme aantallen woningen bijgebouwd om de teruggave van Oost-Jeruzalem aan de Palestijnen praktisch onmogelijk te maken. De annexatie van Oost-Jeruzalem werd door de wereldgemeenschap (VN) nimmer goedgekeurd.

De Palestijnse christenen op de conferentie waren duidelijk over hun wezenlijke verknochtheid aan de 'heilige stad Jeruzalem', maar erkenden wel de betekenis van de stad voor àllen: joden, christenen en moslims. Van een 'vitale christelijke presentie' in het heilige land, ook een van de wensen op de conferentie, kan echter nauwelijks sprake zijn. Vormden de christenen aan het begin van deze eeuw nog 20 tot 30 procent van de bevolking, vandaag de dag maken zij nog maar 2 à 3 procent uit van de gehele bevolking van Israël en de bezette gebieden samen.