Tjeenk Willink is hoffelijk en zakelijk

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Hoffelijk, voorkomend, beminnelijk. Een adequaat, onpartijdig en zakelijk voorzitter. Bij zijn herverkiezing tot voorzitter van de Eerste Kamer in 1995 kwamen commentatoren superlatieven te kort voor de kwaliteiten van Herman Tjeenk Willink (55). Gisteren werd hij geheel volgens verwachting benoemd tot vice-voorzitter van de Raad van State.

De PvdA'er belandt als opvolger van CDA'er Scholten op een bij het brede publiek wat onbekende, maar zeer invloedrijke positie. In de praktijk zal hij het hoogste adviesorgaan van de regering leiden (voorzitter is de koningin) en alle wetten en algemene maatregelen van het kabinet tegen het licht houden voor het parlement een oordeel velt. Tijdens de kabinetsformatie is hij een van de belangrijkste adviseurs van het staatshoofd.

Tjeenk Willink kreeg in 1991 het voorzitterschap van de Eerste Kamer niet bepaald in de schoot geworpen. Hij belandde toen pas na een actie met voorkeurstemmen in de senaat; daar zag bovendien een deel van zijn partij de voorzittershamer liever in handen van fractiegenote Baarveld. Maar vanaf het moment dat hij in functie kwam, werd hij van links tot rechts geprezen.

Daarom droegen D66 en VVD hem in mei 1994 voor als informateur - een taak die hij tijdens de formatie van het paarse kabinet twee maal op zich nam. Daarom ook accepteerde de VVD hem in 1995 opnieuw als voorzitter van de Eerste Kamer, hoewel de liberalen toen als veruit grootste fractie de post hadden kunnen claimen.

Niet dor Dat hij zakelijk en objectief is en steevast naar consensus zoekt, maakt van Tjeenk Willink geen dor politicus. Zo stemde hij in 1993 tegen het Verdrag van Schengen, omdat hij de parlementaire controle op de gevolgen ervan onvoldoende vond.

De sociaal-democraat staat sinds het begin van de jaren tachtig - toen hij als regeringscommissaris verkokering en bureaucratie op departementen aan de kaak stelde - bekend als pleitbezorger van een sterke overheid, geen populair verhaal in de hoogtijdagen van bezuinigen en afslanken.

Ook als Kamervoorzitter hekelde hij de zwakke kwaliteit van wetgeving van sommige ministeries. De Raad van State biedt hem een nieuwe plek om zijn strijd voor een krachtige en doorzichtige overheid voort te zetten.