KENIA

NAIROBI - Beide handen aan het stuur, stalen zenuwen en een volledige concentratie. Dat zijn de eisen waaraan automobilisten in Kenia moeten voldoen, willen ze zich heelhuids door het verkeer begeven. Dat komt niet alleen door het vaak onvoorspelbare rijgedrag van mede-automobilisten, maar ook door de abominabele toestand van het wegdek. Gaten, of liever gezegd kraters, van zo'n 50 centimeter diepte geven het asfalt een pokdalig uiterlijk.

Volgens het onlangs verschenen rapport van de Internationale Federatie voor Wegen behoren de Keniaanse straten tot de gevaarlijkste ter wereld. Dat is niets nieuws voor de weggebruikers hier, het bevestigt alleen wat we allang wisten. De slechte staat van de wegen is volgens het rapport mede de oorzaak voor het hoge aantal verkeersdoden in dit land. Kenia heeft de dubieuze eer op de tweede plaats te eindigen van deze lugubere wereldranglijst. Alleen in een andere Afrikaanse land, Malawi, is het nog erger.

De cijfers liegen er niet om. Er rijden 400 000 auto's over de Keniaanse wegen en in 1996 kwamen 2 600 mensen in het verkeer om het leven. In datzelfde jaar stierven in Groot-Brittannië 3600 mensen door verkeersongevallen, maar daar bevinden zich wel 23 miljoen wagens op de weg.

In Afrika zijn de meeste wegen niet meer dan zandpaden. Maar in en om de hoofdstad is het wegdek vaak geasfalteerd en heel redelijk. De Keniaanse hoofdstad Nairobi lijkt steeds minder aan die trend te willen meedoen. Zo lijken sommige stukken van de Kenyatta Avenue, een van de belangrijkste verkeersaders in het stadscentrum, meer op een wasbord dan een rijbaan.

Een bezoek aan het uitgestrekte industrieterrein is een tocht langs vrachtwagens die pardoes midden op de weg in een gat zijn blijven steken. De veelvuldig voorkomende verkeersdrempels om de snelheid van automobilisten te beperken kunnen soms zelf een veiligheidsrisico vormen. Verkeersborden die de autobestuurders moeten waarschuwen voor de bobbels ontbreken vaak. Onderweg naar een interview met een Ierse collega ontdekte ik de drempel dan ook pas toen de auto werd gelanceerd. En dat bij veertig kilometer per uur. De gevolgen waren pijnlijk. Een zere rug voor de collega, een buil op mijn hoofd en een onmiskenbare deuk in het autodak. Mede-automobilisten reageerde laconiek op het leed: “Dat overkomt iedereen een keer.”

De enigen die wel varen bij de treurige staat van het wegdek zijn de garages. Om de haverklap staan wagens van welke makelij dan ook op de brug om losgetrilde onderdelen vast te schroeven. Uitlaten gaan nooit lang mee en ook de schokbrekers is een kort leven beschoren.

De toegangsweg naar het wereldberoemde wildpark Maasai Mara spant de kroon. Dagelijks wagen zich busjes met verwachtingsvolle toeristen over deze route. Misselijk en geshockeerd komen de bezoekers aan in een prachtige omgeving, die ze aanvankelijk niet waarnemen door hun gruwelijke reiservaring. Vorig jaar dreigden zelfs de bestuurders van de toeristenbusjes in staking te gaan. Beu waren ze het om misselijke en klagende toeristen te vervoeren, terwijl ze al hun concentratie nodig hadden om hun bestemming te halen. De zandpaden binnen de wildparken zijn een ware verademing voor bestuurders.

Ontevreden bezoekers is het laatste dat de toeristenindustrie wil. Toerisme is weliswaar de grootste bron van inkomsten, maar vertoont de laatste tijd een zorgwekkende dalende lijn. Al jaren wijten de Keniaanse autoriteiten de deplorabele toestand van het wegdek aan de extreme weersomstandigheden en het gebrek aan geld voor onderhoud.

Tot ieders verrassing heeft nu de overheid met veel tamtam bekend gemaakt dat ze actie gaat ondernemen. Een aantal wegen in het land zal niet alleen worden verbeterd maar ook verbreed. Dat alles moet gefinancierd worden door fikse bedragen van China en de Wereldbank. Een buschauffeur in Nairobi merkte echter op: “Ach beloften. Die zijn zo vaak gedaan. Eerst zien, dan geloven is mijn devies.”

Zolang de teerwagens en walsen nog niet in het straatbeeld zijn verschenen zullen de automobilisten met stuurse gezichten van concentraties blijven rijden. De losse polsbeweging om een gat in de weg te ontwijken zal een automatisme blijven. En rechtuit-sturen zal voorlopig het beeld blijven geven van een wagen die als dronkaard over de weg danst.