VS beschuldigen Iran van kapingen

AMSTERDAM - Iran kaapt schepen in de Perzische Golf. Dat staat in een waarschuwing die de Amerikaanse regering op 11 mei heeft doen uitgaan aan scheepvaartorganisaties.

Begin deze week meldde de Arabische krant Al-Hayat, die in Londen uitkomt, dat volgens de waarschuwing Iraanse revolutionaire gardes met speedbootjes koopvaardijschepen opbrengen, de paspoorten en ladingpapieren afpakken, en soms ook de vaartuigen kapen.

De gardes zouden zowel in de internationale als in de Iraanse territoriale wateren opereren. De revolutionaire gardes doen zich voor als autoriteiten, die onderzoek doen naar smokkel, en vragen een losgeld.

De financiële krant Lloyds List had op 15 mei een bericht over de kaping van een sleepboot in de Golf, die het afgelopen weekeinde gedwongen werd voor de Iraniërs een klus uit te voeren.

Terwijl in Nederland niemand iets zei te weten bevestigde gisteren de Britse Chamber of Shipping de Amerikaanse waarschuwing te hebben ontvangen. Ze blijkt afkomstig te zijn van de United States Defense Mapping Agency, een dienst die is belast met het in kaart brengen van internationale wateren.

Deze dienst heeft de waarschuwing doorgegeven aan het Hydrographic Office van het Britse ministerie van defensie, die de Britse Chamber of Shipping inlichtte. De acties zouden zich tot nu toe beperkt hebben tot kleine, lokale schepen die het vervoer tussen de Golfstaten onderling verzorgen. De organisatie had geen onafhankelijke bevestiging.

Grotere internationale handelsschepen zouden nog geen doelwit zijn geweest. Volgens de Chamber of Shipping staat er in de Amerikaanse waarschuwing niet hoeveel losgeld de Iraniërs vragen van gekaapte schepen. Al-Hayat had het over tachtigduizend dollar.

De Amerikaanse waarschuwing vermeldt niet wanneer de kapingen precies zijn begonnen. Het is daarom onduidelijk of ze een reactie zijn op het embargo, dat de Amerikaanse president Bill Clinton afkondigde op 30 april.

De Chamber of Shipping heeft de waarschuwing doorgegeven aan de bij haar aangesloten Britse scheepvaartmaatschappijen. Ze beschikken over guidance books, waarin staat hoe op te treden bij kapingen. De bemanning heeft in beginsel het recht om alles te doen wat een kaping kan voorkomen. In de praktijk komt het erop neer dat ze het de kapers zo lastig mogelijk moet maken om aan boord te klimmen, door zo te manoeuvreren dat er een ruwe zee onstaat.

Veel meer is er niet mogelijk, want de Chamber of Shipping raadt haar leden niet aan om wapens te gebruiken. De Chamber of Shipping krijgt geregeld waarschuwingen over gebieden waar veel kaperij voorkomt, zoals de Straat van Malakka en de Rode Zeekust. Maar waarschuwingen over de Perzische Golf zijn er de afgelopen jaren niet geweest.

Olietankers

In de laatste jaren van de oorlog tussen Irak en Iran (1980 tot 1988) vielen de revolutionaire gardes met hun speedbootjes olietankers aan. Iran wilde daarmee de uitvoer van olie door Koeweit, Saoedi-Arabië en de andere Arabische Golfstaten, toentertijd de financiers van de Iraakse oorlogsmachine, verlammen. Een internationale marinevloot onder Amerikaanse leiding, waaraan ook Nederland een bijdrage leverde, stelde de scheepvaart in de Golf veilig.

In Nederland was geen bevestiging te verkrijgen van de Amerikaanse waarschuwing. De Amerikaanse ambassade heeft haar niet ontvangen. Scheepvaartmaatschappijen zeiden niets van de waarschuwing af te weten. Ook bij de Koninklijke Nederlandse Redersvereniging was er niemand die commentaar kon geven. Buitenlandse Zaken noch Verkeer en Waterstaat was op de hoogte.

De marine kon gisteren geen definitief uitsluitsel geven. Het lijkt erop dat de Amerikanen om onduidelijke redenen de Britten wel en de Nederlanders niet op de hoogte hebben gesteld.

- Pagina 5: Piraterij loopt spuigaten uit