Reïncarnatie Panchen Lama zeer zeldzaam

Van onze buitenlandredactie DEN HAAG - “Het is nogal ingewikkeld”, waarschuwt de Tibetaanse minister in ballingschap Tashi Wangdi, “maar er is geen fout gemaakt bij het vinden van de nieuwe Panchen Lama.” Hij noemt het een “uiterst zeldzaam geval” van reïncarnatie nog voordat de voorganger is overleden.

Bij boeddhisten en Tibet-kenners ontstond deze week verwarring toen de Dalai Lama bekend maakte dat er een zes-jarig jongetje is gevonden als de gereïncarneerde Panchen Lama, de een-na-hoogste geestelijk leider van de Tibetanen. Het jochie is immers drie maanden na de dood van zijn voorganger geboren. Terwijl volgens het boeddhistische geloof reïncarnatie plaats vindt op het moment dat een eicel en een zaadcel bij elkaar komen.

“Oppervlakkig gezien lijkt reïncarnatie de transmigratie van een ziel naar een ander persoon, maar zo is het niet”, aldus Wangdi. Op rondreis in Europa zegt de minister van gezondheidszorg dat hij contact heeft opgenomen met de regering in ballingschap in India, “want zelfs wij wisten niet hoe het zat”. Nu wel. “De reïncarnatie is de manifestatie van iemand in een ander. Wij geloven niet in een ziel. Het Tibetaanse boeddhistische geloof is gebaseerd op het concept van de leegheid: niets bestaat op zichzelf, maar op basis van omstandigheden en krachten.”

“Een heel erg spiritueel ontwikkeld mens kan een andere persoonlijkheid beïnvloeden, zo sterk zelfs dat het hemzelf wordt”, aldus Wangdi. De vorige Panchen Lama, die in januari 1989 overleed, had vier dagen eerder daarover een toespraak gehouden. “Daarin vertelde hij over de mogelijkheid dat reïncarnatie plaats vindt voordat iemand sterft. Dat is ook gebeurd met de zevende Dalai Lama, die was al geboren voordat de zesde stierf.” Maar, zegt Wangdi, dit is zeldzaam. “Meestal vindt de reïncarnatie toch tijdens de biologische bevruchting plaats.” Hij verwacht dat de Dalai Lama er nog uitleg over zal geven, omdat veel Tibetanen het niet zullen begrijpen.