Emoties gierden tijdens het gesprek door de kamer

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Het kabinet kan rekenen op steun van de overgrote meerderheid in de Tweede kamer voor de manier waarop zij heeft onderhandeld met het Duitse Daimler-concern. De CDA-fractie bleef praktisch alleen staan in haar opvatting dat de regering met meer geld over de brug had moeten komen.

Dit bleek gisteren tijdens het debat in de Tweede Kamer, waarin minister Wijers verantwoording aflegde over de door hem gevolgde koers bij de onderhandelingen met de Duitsers. Wijers hield vol dat Daimler/Dasa van de Nederlandse staat in totaal zo'n drie miljard gulden eiste voor het voortbestaan van de Nederlandse vliegtuigbouwer. Op zijn beurt was Daimler bereid een miljard te investeren.

Wijers wilde aanvankelijk niet verder gaan dan kwijtschelding van een schuld van 800 miljoen gulden. De eis van Daimler/Dasa was volgens hem buiten alle proportie. Afgelopen vrijdag deed de Nederlandse regering een uiterste poging om Daimler alsnog 'in beweging' te krijgen. Wijers weigerde ook gisteren te onthullen welk concreet aanvullend bod hij de Duitsers heeft gedaan, maar naar verluidt gaat het om een bedrag van 300 miljoen gulden. Het mocht niet baten. Volgens de minister maakte Daimler-topman Schrempp vrijdag duidelijk dat de eis van drie miljard het bare minimum was. De minister weersprak de bewering van Dasa-topman Bischoff, gisteren in een interview met de Volkskrant, dat de Nederlandse regering met 'nul komma nul' over de brug is gekomen. De versies over het verloop van de onderhandelingen lopen dus nogal uiteen. Maar Wijers verklaarde gisteren eventueel 'onder ede' zijn versie te willen bevestigen. De minister ging niet zover Bischoff voor leugenaar uit te maken: “Ik kan me voorstellen dat de Duitsers het bedrag vergeten zijn door de emoties van het gesprek afgelopen vrijdag. Want die gierden door de kamer.”

De regeringspartijen en de kleine christelijke partijen gaven steun aan de handelwijze van de minister. GroenLinks schortte een definitief oordeel op, totdat meer informatie beschikbaar komt over de gevoerde onderhandelingen. Woordvoerder Mateman van de grootste oppositiepartij, het CDA, kreeg het zwaar te verduren doordat hij de stelling verdedigde dat de regering tijdens de onderhandelingen met een veel ruimer bod had moeten komen. Volgens hem zou Daimler/Dasa zich in dat geval ook wel soepeler hebben opgesteld. Wijers en de paarse fracties verweten Mateman inconsequent te zijn. Hij negeerde immers dat Daimler z'n eisen als het absolute minimum had gepresenteerd. De woordvoerders Van Walsem (D66), Van Gelder (PvdA) en Remkes (VVD) staken hun ergernis over het optreden van Mateman niet onder stoelen of banken. Van zijn kant weigerde Mateman het regeringsbeleid echter regelrecht af te keuren, zoals hij eerder buiten de vergaderzaal van de Tweede kamer wel had gedaan. Aan 'zwartepieten' zei hij geen behoefte te hebben. Aan het eind van het debat liepen de emoties nog een keer op, toen Mateman, waarschijnlijk gepikeerd door de aanvallen van de regeringscoalitie, uitriep dat paars 'de guldens belangrijker heeft gevonden dan de werkgelegenheid'.

Minister Wijers bleef ook gisteren Daimler verwijten dat in het reddingsplan voor Fokker te weinig aandacht is gegeven aan Europese samenwerking en aan de vraag welke rol voor Fokker in zo'n Europees samenwerkingsverband nog zou zijn weggelegd. De minister is uit contacten met Europese collega's wel gebleken dat Dasa 'geen poot had om op te staan om wat dan ook te eisen': “Het was duidelijk dat de activiteiten in Amsterdam in de huidige omvang niet zouden kunnen blijven bestaan.” Mateman zag nu juist in dat feit reden om Dasa/Fokker door dik en dun te blijven steunen. Pas dan zouden andere landen Dasa/Fokker weer zien staan.