KNVB gaat tv-rechten nu 'uit-onderhandelen'

AMSTERDAM - Vorige week leek de zaak al beklonken: de voetbalrechten zouden de komende vier seizoenen worden verdeeld tussen de NOS, de Holland Media Groep (Veronica/RTL) en FilmNet-Supersport. De profclubs maakten zich op om afgelopen zaterdag in Zeist de witte rook te komen bekijken, maar daags tevoren werden zij afgebeld.

Veel wil de KNVB op dit moment niet zeggen over de actuele situatie, maar bij monde van commercieel directeur Arie van Eijden wel het volgende, opmerkelijke standpunt naar buiten brengen: “We zijn momenteel bezig met het uit-onderhandelen.”

Het monsterverbond dat publieke en commerciële omroepen hebben gesloten en dat voor vier jaar in een totaal-bod van een half miljard gulden voorziet, is nog steeds niet van de KNVB-handtekeningen voorzien. Te Hilversum wordt door met name de NOS in spanning afgewacht of de belangrijkste tegenkandidaat, de Arcade Media Groep, alsnog het bod van NOS/HMG/Filmnet-Supersport wil overtreffen. Commercieel directeur Marien Haring van Aracde sluit niets uit. “Wij wachten voorlopig af,” maar volgens Haring betekent de sluitingstermijn voor het bieden op de rechten niet dat partijen niet meer de mogelijkheid hebben in volgende termijn(en) hoger in de boom te gaan zitten. “Jawel,” zo bevestigt Haring, “dat zou kunnen, een hoger bod is mogelijk, maar ik zeg niet dat wij dat ook zullen uitbrengen.”

Het blijkt dat de biedingen na de eerste 'sluitingstermijn' van 15 december, al flink zijn verhoogd. Min of meer tot verbijstering van vooral de NOS, liet het aan het mediaconcern Wegener gekoppelde Arcade het bod onlangs stijgen tot 105 miljoen gulden per jaar. De NOS, FilmNet en de HMG-groep, deden hier begin vorige week twintig miljoen per jaar boven op. NOS en FilmNet tekenen in dit voorlopig laatste bod met elk 54 miljoen voor veruit het grootste deel. HMG doet mee voor 17 miljoen per jaar, wat automatisch betekent dat Veronica noch RTL in aanmerking komt voor de vetste kluif in de deal, de rechten op wedstrijden uit de eredivisie.

Is het nu een kwestie van uitspelen of uit-onderhandelen geworden? “Uit-onderhandelen,” zegt Arie van Eijden namens de KNVB. “En dat uit-onderhandelen hoeft niet automatisch te betekenen dat het om een hoger bod gaat.”

Maar formeel gezien is het dus mogelijk dat een partij of een combinatie van partijen alsnog een hoger bod uitbrengt?

Van Eijden: “De biedingen moeten niet worden gezien als een juridische, openbare inschrijving. Het is niet zo dat een partij kan zeggen: wij hebben hebben het beste bod gedaan en dus hebben we de rechten. Daarom herhaal ik: we zijn nu in de fase van het uit-onderhandelen terecht gekomen.”

Ten aanzien van Arcade ontgaat ook de KNVB overigens niet een aantal problemen. Wanneer dit bedrijf toch weer ruimschoots het bod van de alliantie van publieke en commerciële omroepen wil overtreffen, dan is de KNVB voorlopig niet verzekerd van een goede weergave van de voetbalbeelden. Arcade zit in Nederland met de zenders TV 10 Gold en The Music Facory voor amper zestig procent op de kabel. Het bedrijf heeft een half jaar voor het begin van het nieuwe voetbalseizoen ook nog niemand in dienst die bekend is met de technische en journalistieke apsecten van voetbaluitzendingen. Dat niettemin door Arcade een bod van 105 miljoen gulden is uitgebracht, wijst er op dat het bedrijf zelf oplossingen ziet voor die toch niet geringe problematiek. Waarschijnlijk wordt er van uitgegaan dat de bekabeleing een forse stimulans zal krijgen als de voetbalrechten worden verworven. En deskundig personeel kan desnoods elders worden 'weggekocht'.

Met een eventueel verrassende ontknoping van de strijd om de voetbalrechten, wordt door de profclubs nog niet echt rekening gehouden. Enerzijds verlekkert het profvoetbal zich bij de gedachte aan nog eens vijftig of honderd miljoen gulden meer over een periode van vier jaar. Aan de andere kant kan men zich nauwelijks voorstellen dat de Arcade Media Groep een serieuze kanshebber kan zijn. Het is bekend dat politiek Den Haag niet graag zou zien dat de NOS - zoals in België - volledig naast de rechten grijpt. Diverse politici hebben in het verleden laten doorschemeren dat de KNVB ook oog dient te hebben voor het maatschappelijk belang van de publieke omroep. Nu steeds duidelijker wordt dat het voetbal bijna is te beschouwen als de kurk waar die publieke omroep op drijft, heeft de politiek een - door de KNVB - verafschuwd wapen achter de hand: een vele miljoenen guldens omvattende rekening voor de politiekosten rond voetbalwedstrijden, zodra de voetbalbond louter voor de commercie kiest.