Nederland topinvesteerder in Russisch bedrijfsleven

AMSTERDAM - Nederland ontpopte zich vorig jaar als belangrijkste investeerder in Rusland, nog voor landen als de Verenigde Staten, Duitsland en Groot-Brittannië. De cijfers zijn afkomstig van de Russische staatsmaatschappij Gosinkor, die buitenlandse investeringen moet stimuleren, en worden gestaafd door het Nederlandse ministerie van economische zaken.

Van januari tot september vorig jaar vond in totaal 9 miljard dollar zijn weg naar Rusland, twee keer zoveel als in dezelfde periode een jaar eerder. Hiervan is eenderde een directe bedrijfsinvestering, de rest zit in de financiële en kredietsector. Een paar procent, 216 miljoen dollar, komt voor rekening van portfolio-investering zoals in aandelen.

De Russische industrie profiteerde in totaal met 1,7 miljard dollar, waarvan 40 procent rechtstreekse deelnemingen in met name de voedingsmiddelen en brandstofindustrie.

Moskou

Net als onder het communisme vloeit nog steeds het meeste geld, 7 miljard dollar, naar Moskou. Maar ook andere regio's zoals rond St. Petersburg, Omsk, Toemen en Tatarstan beginnen actief investeerders te werven.

Van de totale investeringen is 94 procent afkomstig van een tiental landen. Nederland ligt op kop met 2,3 miljard dollar in de eerste helft van 1997. De Verenigde Staten investeerde het meeste rechtstreeks, Nederland het meest via handels- en bankkredieten.

Een steeds gunstiger investeringsklimaat is de belangrijkste reden voor de enorme toename van buitenlands geld in Rusland. In het ondoorzichtige woud van honderden belastingregels is het afgelopen jaar drastisch gekapt. Plannen voor een belastingsysteem naar westers model liggen op tafel. De winstbelasting voor ondernemers is met 2 procent verminderd, en het mes is gezet in de vele belastingprivileges voor Russische bedrijven. Veel voormalig staatsbedrijven staan open voor buitenlandse deelname.

Toch vertraagt de Doema (het Russische parlement) nog altijd soepeler wetgeving voor buitenlandse investeringen in de energiesector, telecommunicatie, het bankwezen en de petrochemie. Activiteiten van buitenlandse banken zijn sterk beperkt tot in ieder geval juli 1999.

Hoewel vice-premier Nemtsov de deur open heeft gezet voor buitenlandse valuta, is hij tegelijkertijd een fervent pleitbezorger van het 'nationaal kapitalisme'. Een voorbeeld daarvan is de tegenslag die Shell met zijn Russische partner Gazprom twee weken geleden te verwerken kreeg. De overheid besloot toch via de aandelen een beslissende stem te houden in staatsoliemaatschappij Rosneft, waarop onder meer Shell en het Britse BP azen.