Zoetebier en Dematradze nieuwe gezichten in Kuip

ROTTERDAM - De eerste helft van het seizoen 1997-'98 verliep voor Feyenoord in hoofdzaak negatief. In zijn traditionele nieuwjaarsrede liet voorzitter Jorien van den Herik gisteren dan ook veel sportieve en politiek getinte ellende de revue passeren, maar aan het slot had hij voor zijn omvangrijk gehoor ook nog twee cadeautjes: directe aanwinsten in de vorm van doelman Edwin Zoetebier en de Georgische international Georgi Dematradze.

Beide spelers zijn meteen beschikbaar voor Feyenoord. Zoetebier, de ex-doelman van Jong Oranje, werd al geruime tijd als één der beste keepers van Nederland beschouwd. Na bijna tien jaar het doel van Volendam te hebben verdedigd, mocht hij medio 1997 vertrekken. Hij leek toen al goed genoeg voor een topclub. PSV was ook na het kampioenschap niet voor honderd procent tevreden over Ronald Waterreus, maar koos uiteindelijk voor de al weer uit Eindhoven vertrokken Duitse doelman Georg Koch. Ajax hield uiteraard vast aan Edwin van der Sar en Feyenoord liet de al eerder in Rotterdam neergestreken Pool Jurek Dudek promoveren tot eerste keeper, nadat Ed de Goey verrassend voor Chelsea had gekozen. De inderhaast gecontracteerde tweede doelman, Zsolt Petry, bevalt niet. Deze Hongaar zal Feyenoord verlaten en maakt dus plaats voor Zoetebier. Anders dan in de situatie met Petry, krijgt Dudek nu een serieuze concurrent. De Pool heeft veel minder ervaring dan Zoetebier, die een half jaar geleden koos voor Sunderland, maar bij deze club uit de Engelse eerste divisie geen basisplaats kon bemachtigen. Dudek begon in de hoofdmacht van Feyenoord onzeker. Hij blunderde diverse keren, maar speelde nadien ook sterk. In Turijn ging hij tegen Juventus bij enkele doelpunten de mist in, maar in de return tegen Juventus toonde hij zijn klasse als lijnkeeper. Vooral het meevoetballen is echter steeds het zwakke punt gebleven van de in dat opzicht nogal gauw paniekerige, linksbenige Pool. De nu aangetrokken doelman heeft een opmerkelijke connectie met Feyenoord. Toen de Rotterdamse spelers op 7 mei 1970 de daags tevoren in Milaan veroverde Europa Cup op de Coolsingel aan honderdduizenden mensen kwamen tonen, kwam Edwin Zoetebier honderd kilometer noordelijker, in Purmerend, ter wereld.

Georgi Dematradze is 21 jaar en nog geen vaste international voor Georgië. In de laatste WK-kwalificatiewedstrijd tegen Polen werd hem geen speeltijd gegund. “Eerst zien en dan pas geloven”, zei Van den Herik gisteren dan ook over deze aanwinst, die in tegenstelling tot de voor 4,5 jaar vastgelegde Zoetebier, nog niet is gekocht. Feyenoord huurt Dematradze voor de rest van dit seizoen van Dynamo Tbilisi en heeft voorts een optie tot koop afgedwongen. Omdat Dematradze als een productieve rechtsbuiten wordt beschouwd, benadrukt de leiding van Feyenoord nog eens dat het ernst wil maken met het vertrouwde 4-3-3 systeem. In december werd al uitvoerig gesproken met linksbuiten Joonas Kolkka van Willem II. Van den Herik geeft nog niet toe dat deze Fin voor vier jaar is vastgelegd, maar Kolkka heeft zelf al laten weten dat hij met ingang van het nieuwe seizoen het rood en wit van Feyenoord zal dragen.

Of het eerste elftal dan ook nog geleid zal worden door Leo Beenhakker, is op dit moment niet waarschijnlijk. De nog maar enkele maanden geleden bij Vitesse weggehaalde Rotterdammer, hoorde Van den Herik gisteren in het openbaar zeggen: “De besslissing in welke functie Leo Beenhakker blijft, schuiven we gemakshalve nog enkele maanden voor ons uit.”

Jorien van den Herik manifesteerde zich voorts als een supporter van een Amsterdammer. De voorzitter van Feyenoord kon zich helemaal vinden in de anti-Arena-stemming van Youp van 't Hek. In het nieuwe onderkomen van Ajax lijkt de Amsterdamse club soms verdwaald in de snelle wereld van multifunctionele bouwwerken, waarin voetballers niet steeds de eerste viool spelen. Het haveloze en steeds weer vernieuwde veld voor artiesten en voetballers in de met sponsors en klanten van sponsors volgepropte Arena, vormt bijna een belediging voor de Ajacieden. In de Meer en in het Olympisch Stadion waren zij op gemilimeterd gras een hoofdnummer, in de futuristische en op de één of andere manier zo sfeerloze Arena - waar altijd nog van de enige nationale concurrent PSV is verloren - is het thuisgevoel altijd achterwege gebleven. Halverwege de jaren tachtig sloeg ook in de Kuip de multifuntionele gekte toe. Popconcerten resulteerden in een bijna onbespeelbaar voetbalveld. De leiding van de NV Stadion kwam toen ook via tal van intern-bestuurlijke twisten op gespannen voet te staan met Feyenoords Stichting Betaald Voetbal. Van den Herik vecht al lang tegen de in zijn ogen exorbitant hoge huur die Feyenoord aan het stadion moet betalen. Onlangs is de jonge Stadion-directeur Leo Wielaard vertrokken en thans geeft ook Van den Herik aan dat Feyenoord er veel voor over heeft om een betere verhouding met de huurbaas te realiseren. Maar dan wel op de manier die de voetbalfamilie te Rotterdam-Zuid voor ogen staat. Van den Herik: “Ik ben voor samenwerking met de NV Stadion. Al was het alleen maar om de duidelijkheid. Maar ook en vooral in het belang van Feyenoord. De Kuip is een voetbalstadion. Met name om die kwaliteit wordt het geroemd, zowel door buitenstaanders als door insiders. Ik denk dat we af moeten van de gedachte van een exploitatie op basis van multi-functionaliteit. Alle energie die we daarin steken is verloren energie. Toevallige evenementen zijn complementair op momenten dat het voetbal die toelaat. Niet andersom. Als we samen willen cijferen en samen naar een oplossing zoeken, zullen we die omslag van denken moeten maken. Ik ken trouwens in de hele wereld geen voorbeelden van multi-functionele stadions waar met een sluitende begroting in een zelfde periode zowel topsport wordt bedreven als andere evenementen worden georganiseerd. De enige uitzonderingen zijn de stadions die een bezetting hebben van twee sporten, zoals bijvoorbeeld in Chicago met basketbal en ijshockey. Ik vecht in het belang van Feyenoord voor het belang van Feyenoord, waarbij we met z'n allen moeten inzien dat het Stadion destijds is gebouwd voor Feyenoord en nergens anders voor.”

In dat Stadion heeft Feyenoord de afgelopen maanden niet veel laten zien en hebben de supporters zich weer herhaaldelijk misdragen. Dat laatste benauwt de voorzitter van Feyenoord, die soms 'naar meer blauw verlangt', maar zich heeft laten voorrekenen dat dit blauw door een overuur-tarief van nog geen zeven gulden wordt gefrustreerd. “De werktijden en de regeling voor overwerk zijn niet erg bevorderlijk voor de inzet. Je moet eigenlijk van geluk spreken dat ze nog komen.” Oudere supporters herinneren zich nog de tijd dat alleen de verkeerspolitie rond wedstrijden van Feyenoord actief was. De structurele supportersellende, verandert het mooiste voetbalstadion van het land soms in een grimmige vesting. Van den Herik heeft er al enkele jaren een baan bij door overal in het land op supportersavonden het woord te voeren, maar al te vaak wordt dat werk weggevaagd door de gewelddadige praktijk rond de wedstrijden van Feyenoord. Van den Herik heeft niet meer de illusie dat er een oplossing is voor dit wurgende probleem. “Minister Dijkstal moet de extra veiligheid voor een appel en een ei zien te bekostigen. Er wordt op andere ministeries, gezonheidszorg daargelaten, op een manier met geld omgesprongen, waarvan het algemene nut in geen enkele verhouding staat tot waar het anno 1998 meer dan ooit om gaat: om veilgheid.” Dat vraagstuk raakt ook het profvoetbal, in het bijzonder het Feyenoord van de 'supportersmoord' bij Beverwijk. Van den Herik: “Waar is de tijd gebleven dat je met een veilig gevoel 's avonds de stad in kon lopen? En waar is de tijd dat je aan de voorzijde van het Stadion ontspannen uit de tram naar het loket kon lopen voor een kaartje? Ik ken mensen die af en toe op zondag spontaan naar Feyenoord zouden willen gaan, maar die niet weten of dat nog wel kan. Elke spontaniteit om een wedstrijd te bezoeken is over.” Zij die schuldig zijn aan die situatie zitten zich te misdragen in bepaalde Stadion-vakken. Van den Herik: “Soms voel ik veel voor de suggestie van de schrijfster Anna Enquist, die een jonge supporter pas zou willen toelaten wanneer hij bereid is met een vader, een oom of een opa mee te nemen. Ik vind die suggestie bijna een onderzoek waard, want sociale controle is nog altijd de beste controle. Zoals het nu gaat, zitten we nog altijd in een neerwaartse spiraal.”