Wim Kok lieveling van media

Van onze mediaredactie AMSTERDAM - Wim Kok kreeg tijdens de verkiezingscampagnes van 1994 de meeste aandacht van de media, hoewel hij maar weinig vóór lag op Elco Brinkman en Ruud Lubbers. In de verkiezingstijd kregen CDA en PvdA veel kritiek van de media, D66 kreeg daarentegen veel steun. Alleen over de VVD werd in de media verschillend bericht.

Dit concluderen vier wetenschappers, in 'De democratie op drift', dat zij vandaag presenteren. Zij analyseerden tekstfragmenten, televisiebeelden en krantenfoto's, afkomstig van NOS, RTL en de vijf grootste Nederlandse dagbladen.

Niet alleen in woorden, maar ook op foto's deed Kok het goed: in de onderzochte periode werd hij 63 keer in de dagbladen afgebeeld, overigens nog altijd minder dan Brinkman (97 keer). De derde plaats is voor Van Mierlo (46 keer). Op de foto's toonde Kok de minste emoties en versterkte de neutrale indruk die in zijn campagne werd beoogd. Brinkman werd het meest ontredderd, woedend en verdrietig geportretteerd, schrijven de onderzoekers.

Het verkiezingsdebâcle van het CDA blijkt het gevolg van 'een onafwendbare nieuwsspiraal' waarin de partij naar beneden werd gezogen. Opiniepeilingen die de neergang van het CDA bevestigden vormden steeds het startpunt voor nieuwe speculaties in de media. De luidste kritiek op het CDA was afkomstig uit de journaals van NOS en RTL, gevolgd door berichtgeving in Trouw, aldus het onderzoek. Kritiek was er ook op de PvdA, die in de kranten sterker was dan op het televisienieuws. D66 bleef steeds in de luwte.

De Nederlandse media zijn door de ontzuiling steeds meer op elkaar gaan lijken. De onderzoekers noemen De Telegraaf als voorbeeld van een krant die nog duidelijk de oude links-rechts-tegenstelling kent. Dat betekent dat in berichtgeving de VVD vaak in het 'goede kamp' wordt ingedeeld, en de PvdA in het 'foute'.

NRC Handelsblad heeft een minder negatief oordeel over VVD, dan over CDA, D66 en PvdA. Trouw en Algemeen Dagblad worden op grond van hun berichtgeving over politieke partijen betiteld als twee kranten die 'midden in het politieke spectrum staan'.