De beerput is geopend, maar wat nu?

ZUTPHEN - In het Paleis van Justitie te Zutphen heeft rechtbankpresident mr. J. van Oostveen het betaald voetbal gisteren de kans geboden af te rekenen met de handel in spelers. In dit schimmige wereldje strijken nog altijd te veel verkeerde mensen te veel geld op.

De rechter schiep de ruimte voor een grote schoonmaak door Peter Gerards te verplichten binnen vijf dagen alle boeken te openen. Registeraccountants moeten vervolgens bepalen hoeveel geld de op 31 januari op staande voet door de spelersvakbond VVCS ontslagen Gerards, op illegale wijze heeft verdiend.

Gerards werd twee weken geleden door zijn voormalige werkgever in kort geding voor de rechter gedaagd. Het ergerde de VVCS in grote mate dat de ex-doelman van onder meer MVV en RKC een loopje nam met de op 13 mei afgesproken 'vaststellingsovereenkomst'. De ontslagen vakbondsman verplichtte zich via die overeenkomst openheid te verschaffen over zijn illegale verdiensten.

Gerards erkende bij voorbaat schuld en zei aanvankelijk dat hij het geld zou terug betalen. Al gauw werd het de VVCS echter duidelijk dat Gerards zich in geen enkel opzicht aan de afspraak wilde houden. Zo werden accountants voortdurend van het kastje naar de muur gestuurd.

Toen het kort geding op 23 september diende, richtte mr. W. de Vos als raadsman van de VVCS zwaar geschut op Gerards. De Harderwijkse adviseur werd ronduit onbetrouwbaar genoemd, hij zou een liefhebber van creatief boekhouden zijn en volgens de VVCS legde hij voortdurend rookgordijnen aan. In structurele zin zou Peter Gerards te kwader trouw hebben gehandeld.

Namens Gerards wierp de advocate mr. J. Fieten tegen dat de VVCS bezig was met een publiciteitsstunt. Wel maakte zij meteen duidelijk dat haar cliënt geen volledige openheid van zaken wenste te geven. Gerards, zo zei zij, was dan wel bereid geld terug te betalen, maar hij wilde absoluut niet specificeren van wie alle tonnen bij contract- en commerciële onderhandelingen afkomstig waren.

Mr. Van Oostveen, als voorzitter van de tuchtcommissie toevallig een bekende bij de KNVB, heeft nu in zijn vonnis kenbaar gemaakt dat hij niets wil weten van de door Gerards verlangde geheimzinnigheid. In zijn mysterieuze handeltjes met bijvoorbeeld BV's dient Gerards binnen vijf dagen precies aan te geven hoeveel en van wie hij de bedragen heeft ontvangen. “Het wordt tijd dat we weten welke clubs, welke bedragen hebben betaald”, aldus VVCS-voorzitter Van Seggelen. “De VVCS is de afgelopen tijd ernstig geschaad. Nu moeten we schoon schip maken.”

Voor elke dag die Gerards in gebreke blijft geldt een boete van 2500 gulden, met een maximum van 250 000 gulden. Dat kwart miljoen is een fors bedrag, maar de VVCS heeft al aangegeven dat de verboden verdiensten van Gerards als vakbondsman waarschijnlijk een veelvoud van die som bedragen. “We krijgen nu te zien wat we willen zien. De accountants kunnen vanaf het begin alles gaan onderzoeken. Tien jaar boekhouding”, aldus Van Seggelen. Hij verwacht dat de accountants heel wat 'illegale' inkomsten zullen ontdekken. “Dat zou wel eens in de buurt van een miljoen gulden kunnen komen.”

De vraag is nu of allerlei belanghebbende partijen in het profvoetbal de wens van de rechter naar duidelijkheid zullen ondersteunen. Dat mag bij voorbaat worden betwijfeld. Alleen al op fiscaal gebied kan de eindelijk geopende beerput op de diverse begeleidingsfronten, grote gevolgen hebben. Als clubleiders en spelers in binnen- en buitenland meewerken, kan zonder twijfel een netwerk worden blootgelegd waarbij de ene adviseur de andere in zijn val zal meeslepen. Vooral omdat zo veel belanghebbenden bij met name de clubs boter op het hoofd hebben, moet in doorsnee op een niet al te grote mate van eerlijkheid worden gerekend. Ook al niet omdat de KNVB als leidend orgaan zelf amper een initiatief onplooit teneinde orde in de chaos te scheppen. Het is kenmerkend dat de KNVB juist nu bijvoorbeeld Sigi Lens steunt in zijn verlangen naar een makelaarslicentie van de wereldvoetbalfederatie Fifa. Deze Lens werd gelijk met Gerards door de VVCS buiten de deur gezet. Het bleek dat Lens samen met Gerards een BV had opgezet tijdens zijn periode bij de vakbond. Lens brak later met Gerards en koos voor een 'regeling' met zijn ex-werkgever.

Dat de VVCS 'in' was voor een accoord met Sigi Lens, mag enerzijds vreemd worden genoemd. De bij de FNV aangesloten VVCS wekt na een langdurige periode van veel tumult, de indruk met voorzitter Van Seggelen in ieder geval iemand in huis te hebben die schone handen heeft. Hij wil dat de onderste steen boven komt. In dat licht bezien is het logisch dat niet alleen de zaak-Gerards tot op de bodem wordt uitgezocht, maar ook de verboden praktijken van andere (ex)medewerkers.

Mr. J. Fieten heeft op deze tegenstrijdigheid ingespeeld door in haar pleidooi voor Peter Gerards te benadrukken dat de VVCS in het geheel niet meer de idealistische vakbond is, die zij nog altijd zegt te zijn. “De VVCS is een zakelijke, commerciële onderneming”, aldus Fieten. Zij verduidelijkte die stelling door aan te geven dat de VVCS voor enkele uurtjes hulp aan de PSV'er Erik Meijer bij zijn overgang naar Bayer Leverkusen, een rekening van dertig mille presenteerde. En bij de transfer van Michael Reiziger van Ajax naar AC Milan, gold volgens Fieten zelfs een nota van twee ton.

Nog gekker vindt Fieten de banden tussen de VVCS en het bureau Sport Promotion van ex-VVCS'er Rob Jansen. De VVCS en het pensioenfonds CFK bezaten oorspronkelijk de aandelen van Sport Promotion. Medio 1995 nam Rob Jansen die aandelen over voor 160 000 gulden. Jansen was toen nota bene nog bestuurslid van de vakbond, die door zijn vader Karel groot werd gemaakt. De familie Jansen heeft zich altijd als een ware vakbonds-familie gepresenteerd, maar als ergens commercieel wordt gedacht en gehandeld, dan is het tegenwoordig bij Sport Promotion van Rob Jansen.