Vakbond CFO laat zich door niemand de les lezen, ook niet door het eigen CNV

DEN HAAG - Vakbond CFO laat zich door niemand de les lezen. Alle kritiek van collega-CNV-bonden en de eigen vakcentrale op de looneis van 4 procent voor de rijksambtenaren in '97, legt zij naast zich neer. De boodschap uit CFO-gelederen: “CNV bemoei je er niet mee”.

Volgens J. Anneveld, vice-voorzitter van de bond en eerste onderhandelaar bij de CAO voor de 105 000 rijksambtenaren, gaf de kritiek “absoluut geen pas. Iedereen klom meteen op het sprekersgestoelte om wat te roepen in plaats van eerst ons te vragen hoe het zat. Gewoon dom. Dat gedonder was niet nodig geweest.”

Met 4 procent (7,5 procent voor twee jaar) ging de bond flink over het maximum van 3,25 heen dat de CNV-vakcentrale eerder vaststelde, luidde de kritiek deels. Niet waar, zegt Anneveld en geeft een staaltje looneisrekenkunde. “De eis past in het CNV-beleid. In die 4 procent zat ook een kwartaal van 1998. Voor 1997komt je dan op 3. Dat sluit prima aan.”

De CAO-coördinator van de vakcentrale, C. van der Knaap, zag het anders en vroeg de CFO om 'uitleg'. De marktsector zou de eis kunnen overnemen. Een loongolf dreigt, waarschuwde hij. Enkele CNV-marktbonden schaarden zich openlijk achter hem. Daarmee lag de ruzie op straat. Ongekend voor het CNV, die het harmoniedenken hoog in het vaandel voert en (anders dan de FNV-bonden) interne conflicten altijd met de mantel der liefde bedekt.

Anneveld raakt opnieuw opgewonden over de opmerkingen van Van der Knaap, die hij in het vuur van zijn betoog “die meneer” noemt. “Ik wilde best komen toelichten, maar ik hoef me nergens voor te verantwoorden.” Over de CNV-marktbonden: “Heeft iemand iets van mij gehoord toen één bond (CNV Industrie en Voedingsbond) de 36 uur bij een paar grote bedrijven (Philips en Unilver) verliet? Waarom moeten zij zich dan over ons uitlaten?”

De zaak werd besproken in de sociaal-economische commissie en de verbondsraad. Na die laatste vergadering zei CNV-voorzitter A. Westerlaken dat de CFO zijn looneis bij “uitwerking van het arbeidsvoorwaardenbeleid in het CNV-kader zou plaatsen” en dus terugschroeven tot het lagere plafond van het CNV. Maar Anneveld zegt: “We hebben niks beloofd. En niets veranderd.”

Openlijke heibel in de CNV-gelederen, maar de CFO-leden lieten duidelijk weten waar de sympathie lag. “We zijn overspoeld met adhesiebetuigingen”, zegt voorlichter D. de Geus. De voorzitters van de vijftien CFO-vakgroepen in de sector rijk klommen in de pen naar Westerlaken. Anneveld: “Wat erin stond? In het kort: 'CNV bemoei je er niet mee. En zeker niet in de publiciteit'.”

Over het nut van een bindende, maximale eis van de vakcentrale, oordeelt hij onbarmhartig. “Een aanbeveling. Niet meer. Elke bond vecht in zijn sector voor maximale loonruimte. Het is prima dat de vakcentrale ons ondersteunt, maar ze kan ons niet afrekenen op onze resultaten. Het is voor de CFO al moeilijk genoeg om de acht CAO's die we in eigen huis hebben op één lijn te krijgen.”

Zet dat de vakcentrale niet voor gek? En wat stelt die nog voor? “Die heeft sinds het verdwijnen van de centrale loonpolitiek geen functie meer op arbeidsvoorwaardengebied. Iedere bond gaat zijn eigen gang.” Hoe het kan dat voorzitter Westerlaken de gebeurtenissen anders uitlegt, zegt hij niet te weten. Westerlaken zelf weigerde te reageren.

Dat Anneveld, ondanks druk van het CNV niets heeft veranderd, blijkt volgens hem uit het gezamenlijke eisenpakket dat de vier vakbonden bij de rijksoverheid (CFO, AbvaKabo, VOV en CMHF) eergisteren presenteerden. De vier eisen 4,5 procent loonruimte, waarvan een flink deel voor structurele loonsverhoging. “Daar past de CFO-eis heel goed in.”

Hoe hoog die loonsverhoging wordt, zeggen de bonden niet. Anneveld zegt in elk geval prijscompensatie te willen (2,25 procent) daar “een plus” extra loon bovenop en een flinke eindejaarsuitkering. Dat klinkt als het eisenpakket van de AbvaKabo, verreweg de grootste ambtenarenbond, die tevoren inzette op 3 procent en eindejaarsuitkering. Hij ontkent het niet. Maar: “Of je het nou linksom of rechtsom krijgt, zal onze leden weinig kunnen schelen. Het totaal komt in de buurt van de 4 procent uit.”

“Vroeger zaten er alleen gereformeerde mannen tegenover me als ik met een akkoord terugkwam. Als ik dan vroeg: 'Wat vinden jullie', zeiden zij: 'Wat vindt u, meneer Anneveld'. Als ik zei dat er niet meer inzat, zeiden zij, dan is het goed. Nu sturen ze me weg voor vier knikkers. Kom ik met drie aan, zeggen ze: 'Ga eerst maar eens terug of je die vierde ook niet nog binnen kunt halen.”

De frustraties in eigen kring zijn hoog opgelopen, volgens de vice-voorzitter. De laatste drie jaar is 1,5 miljard op ambtenarensalarissen bezuinigd. De uitstekende secundaire arbeidsvoorwaarden zijn verdwenen. En ook de baanzekerheid. Bij elke efficiëntie-operatie staan er banen op de tocht. “En dat zonder enige waardering van het publiek. Altijd diezelfde flauwe grappen over ambtenaren achter een loket. De mensen zijn het spuugzat. Terwijl ze ongelofelijk loyaal zijn tegenover de BV Nederland”, aldus De Geus.