We zijn gestoord, maar wel prettig gestoord

Is het de kracht van de televisie? De machtige beeldvorming van mannen met ijssnorren, huilende huisvaders, de misère van ongelukkigen die een braam of zeven hebben, die niet kunnen klunen (overigens, dat begrip bestond al in 1907) of die struikelend Bartlehiem doorkomen om door tienduizenden toegezongen te worden?

Wat hebben wij met de Tocht der Tochten? Waarom gaan volgende week (?) tienduizenden studenten en masse naar Friesland om er in Franeker en Harlingen een verrekt lollige dag van te maken? Waarom informeren Japanse en Amerikaanse televisiemakers nu ieder uur of wij in Hilversum weten wanneer er gefinished zal worden?

Waarom?

Waarom kennen we Jeen van den Berg allemaal, een aardige, goedlachse, breedsprakige Fries die als 26-jarige de Tocht won en nu, als 69-jarige nog altijd de kriebels in zijn bloed heeft. Waarom spreken we hem, bijna liefkozend, met 'Jeen' aan, terwijl mijnheer Van den Berg meer op zijn plaats is.

Waarom?

Omdat we met zijn allen zo knallend trots zijn op een schaatswedstrijd die slechts veertien maal is verreden. Omdat helden slechts helden zijn als ze ploeterend door Friesland hebben gereden, omdat ze iets gedaan hebben wat weinigen maar kunnen. Afzien tot op het bot, spelen met de elementen, vechten tot de bevriezing ze in de voeten slaat.

Onze generatie weet slechts van snelle tochten, van mooi ijs, van dronkemans gezang op de kaden van Franeker, van een kleine veeboer die geen miljonair werd, maar wel pindakaas at toen hij nog een kleine jongen was.

Onze generatie heeft de Tocht op de tv kunnen zien, heeft W. A. van Buuren meegemaakt en wij vinden met zijn allen dat het maar weer eens tijd wordt om als volk goed gek te worden.

It sil heve, dat is de kreet waarop we met zijn allen wachten. Henk Kroes is even populair als Maarten van Traa, Piet Paulusma moet heel snel Erwin Kroll opvolgen, Piet Venema wordt heilig verklaard als hij maandag ons allen ondersteund door Harmen Roelandt Het Signaal geeft om donderdag het werk stil te leggen en massaal naar Friesland te vertrekken.

Waarom?

Omdat we eigenlijk niets anders hebben op sportgebied waarop we werkelijk, met heel ons hebben en houwen, trots op kunnen zijn. Ritsma is leuk, Ajax misschien ook wel, Vriesekoop een klein fenomeen, maar de Tocht is heilig. Lieve Friezen spannen dekens en lakens rond de wakken in de sloten achter hun huis, we transplanteren ijs, we interviewen bijna iedereen die ooit ergens iets moois deed op het Elfstedenijs en we wentelen ons nu al drie slagen in de gelukzalige rondte bij de gedachte dat . . .

En ja, ik doe mee. Het kriebelt, het streelt, tintelt, het maakt het bestaan even spannend. Leuk van Magic en Michael, aardig van Rominger, maar geef ons heden ons dagelijks nieuws over de Tocht.

Mogen we woensdag a.s. met zijn allen weer even wegdromen en de gedachte koesteren dat we iets fantastisch meemaken. Helden, bevroren ogen, afgevroren vingers, prachtige verhalen.

Mag het alsjeblieft. Een land dat nauwelijks iets heeft om sportief trots op te zijn, koestert een schaatwedstrijd en dat is mooi.

We laten het Olympisch stadion in Amsterdam afbreken en hebben geen wielrenners meer die met de besten meekunnen, maar schaatsen over 200 kilometer . . . ja, daarin zijn we de besten.

En dat gaan we vieren. Met tientallen camera's, met monsteruitzendingen, met oogstrelende semi-documentaires, met snel op de markt gebrachte video's, T-shirts en . . . ho, wanneer komen de rayonhoofden nou bij elkaar? Het journaal van gisteravond sprong in de fout. Iemand in Friesland wilde een ander een poets bakken en dus . . .

We zijn gek, gestoord.

Maar wel prettig gestoord.