Spiritueel café wil dialoog tussen New Age en kerk

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Begin 1995 opende in de kelder van een New Age-winkel te Rotterdam het eerste spiritueel café de deuren. Ruim een jaar later zijn het er al zes. En afgelopen zondag volgde nummer zeven, in Amsterdam.

Volgens de initiatiefnemer en voorzitter van de overkoepelende stichting, Lambèrt de Kwant, laat het succes zien “dat waar de oude kerkelijke structuren wegvallen er nog veel mensen zijn die willen praten over zingeving”.

Ook het nieuwe spiritueel café De Vijfsprong werkt volgens de reeds beproefde formule. 's Middags voerde De Kwant, na openingswoorden van de dichter Simon Vinkenoog, een reeks gesprekken met psychologe en schrijfster Aleid Schilder, historicus Jacob Slavenburg en journalist Dries Langeveld.

Voor de tussenzang tekende Rainbow Medicine Song, een groep die zich verbonden voelt met de natuurlijke leefwijze van de Indianen. Er kon gegeten worden en tot in de kleine uurtjes werd er nagepraat. Het café zat, vooral tijdens de talkshow, stampvol.

“Het is geen nieuwe kerkdienst en al helemaal geen New Age-dienst”, zo zegt journalist De Kwant stellig. “We bieden mensen die in de kerken niet meer terecht kunnen met zingevingsvragen of bijna-dood-ervaringen een plaats om ervaringen uit te wisselen. En het blijken vaak niet de sprekers of workshops te zijn die de mensen echt belangrijk vinden. Nee, ze komen juist voor het napraten.”

Van de veertig à vijftig mensen die doorgaans naar een van de cafés komen, blijft de helft tot het eind hangen.

Hoewel de thema's die aan bod komen, ook in New Age-kringen erg in trek zijn, mag het spiritueel café beslist niet een New Age-café genoemd worden. “De beweging heeft positieve kanten, maar in die kringen lopen ook wat opgeblazen godjes rond.

“Zo'n naam zou ook te veel mensen afschrikken. Met name mensen uit de kerken, terwijl ik juist de band met hen wil behouden. Met de cafés wil ik een dialoog tussen de Nieuwe-Tijdsgedachte en kerken op gang brengen.”

De Vijfsprong heeft op vertrouwd terrein onderdak gevonden, want het huist in het voor de gelegenheid aangepaste café Miller. “Dat heette eerst esoterisch café, maar daar kwam men snel heel van terug toen de ruit werd ingeslagen.” In Utrecht zit het spiritueel café in een Indiaas restaurant.

Vinden al die zoekende mensen het toch geen bezwaar om in een kroeg na te praten over hun diepste roerselen? De Kwant geeft toe dat sommigen het 'verschrikkelijk' vinden in een ruimte samen te komen waar gerookt en gedronken wordt. Voor dat roken wordt nu een oplossing gezocht.

Maar zo en nu dan wat 'spiritualiën' moet wel kunnen, zegt De Kwant. “Anders wordt het allemaal wel erg geitewollen-sokken-gedoe.” Ook wil hij dat de spiritualiteit met beide benen op de aarde staat. Daarom komen in de lezingen of workshops ook maatschappelijke problemen aan de orde. “Het spiritueel café is geen club van navelstarende mensen die menen dat ze anders zijn.” Ook de toegangsprijs is laag om de drempel zo laag mogelijk te houden: een tientje. Maar voor wie ook dat te hoog is, kan het minder.

Amsterdam is nummer zeven, maar volgens De Kwant is het eind nog niet in zicht. Rond de zomer verwacht hij dat het aantal cafés tot vijftien is toegenomen.