Na achten afrekenen via doorgeefluik

HARDERWIJK - Klokslag acht uur 's avonds gaat het kogelvrije glazen luik dicht en is contact met de twee medewerkers van het Shell-station Harderwijk nog slechts mogelijk via een microfoontje. Overvallen op tankstations hebben die veiligheidsmaatregel noodzakelijk gemaakt. Dat is wel even wennen voor wie hier komt voor de dagelijkse boodschappen. Want deze pomp is tegelijk een Albert Heijn.

Het zakje tomaten, de krop sla en het pak wasmiddel moeten na achten door de klant zelf over een scan-apparaat worden gehaald, waarna de medewerkers achter glas de prijs kunnen zien. Betalen gaat via een doorgeefluik. Dit is geen doorsnee Albert Heijn, geeft Marcel Witkamp, stationsmanager, toe. “Mensen komen hier ook echt niet voor alle boodschappen, dat is onzin. Dit is puur een gemakswinkel waar je spullen haalt voor een snelle maaltijd, of wat vergeten zaken komt ophalen.”

Sinds april heeft deze pomphouder zo'n duizend artikelen van Albert Heijn in de schappen. Dit is een van de vier tankstations waar Albert Heijn en Shell uittestten of samenwerking profijtelijk zou zijn. Woensdag maakten zij bekend dat de proef geslaagd is. Honderden Shell-stations worden de komende tijd omgebouwd tot mini-Albert Heijntjes. “Ze zullen er allemaal inderdaad zo'n beetje uit gaan zien als die in Harderwijk”, zegt de AH-woordvoerder.

De op het oog doorsnee pomp ligt direct aan de snelweg A28, afslag Harderwijk-West. Slechts zestig vierkante meter neemt het supermarktdeel in beslag, een paar manden met groente en fruit, een rij met blikjes en andere voorverpakte spullen, een diepvrieskast, een koelvak met zuivel en vlees. Daarnaast de gebruikelijk snoeperij, chips en motorolie.

Een kleine buurtsupermarkt, daarmee is het assortiment het best te vergelijken. Er is vers vlees en verse groente voor de prijs die een normale Albert Heijn ook berekent. En ook acties worden gevolgd. “Maar de rest is tussen de 15 en 30 procent duurder”, zegt Witkamp. Hoeveel procent van zijn omzet uit de nieuwe kruideniersactiviteiten komt, wil hij niet zeggen. “Maar wij zijn echt dik tevreden. Als u mij een jaar geleden had verteld dat ik dit zou verkopen, had ik u voor gek verklaard. Het kan raar lopen.”

Toch is niet iedereen blij met de nieuwe activiteiten van deze Shell-pomphouders. Het is oneerlijke concurrentie, zegt bijvoorbeeld het Centraal bureau voor de levensmiddelenhandel (CBL), de belangorganisatie voor supermarkten uit Rijswijk. Want de pompen mogen volgens de winkeltijdenwet 7 dagen per week, 24 uur, open zijn, terwijl andere supermarkten eerder moeten sluiten. Zij mogen slechts 12 zondagen in het jaar werken. “Wij vinden de samenwerking van Shell met Albert Heijn een mooie aanleiding voor de minister om die wet aan te passen en de tijden helemaal vrij te geven”, zegt de CBL-woordvoerster. “Zodat iedereen open kan wanneer hij wil, en niet alleen de pomphouders.”

De belangenorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf, MKB Nederland, vreest voor kleine buurtsupermarkten die omzet verliezen door de Albert Heijn-shops aan de pomp. “Wij hebben van kleine ondernemers in de buurt van die paar proef-Shell-stations gehoord dat er weldegelijk mensen zijn die daar inkopen op zondag”, zegt W. van Teeseling van het MKB in Delft. “Dan gaat het om meer dan alleen de vergeten boodschappen.”

Volgens de wet moeten de pompstations minimaal 50 procent van hun omzet blijven halen uit de verkoop van benzine en aanverwante artikelen. “Maar”, stelt Van Teeseling, “de minister heeft in de wet niet aangegeven wie dat moet controleren. Dat gebeurt dus ook niet”.

Toch, in Harderwijk, waar de proef nu al bijna een jaar loopt, is de middenstand niet echt gealarmeerd over voortzetting, stelt bijvoorbeeld concurrent G. Hoksberg, eigenaar van een C1000. Zijn zaak ligt ongeveer een kilometer van de Shell-Albert Heijn. “Ach, ze zullen best wat hebben afgesnoept van ons, maar wij groeien behoorlijk in omzet, dus hoeveel is moeilijk te zeggen. De grote Albert Heijn even verderop, dat is een échte concurrent. Maar dat kleine zaakje bij de pomp, nee hoor.”

Niet bekend

A. Geurts is bedrijfsleider van een Golff-supermarkt in Veenendaal, op nog geen honderd meter afstand van een Shell-station. Hij is minder somber. “Misschien dat iemand zijn kratje bier daar haalt, als wij al dicht zijn, dat kan. Maar dat zijn uitzonderingen. Zware concurrentie verwacht ik niet.”