VNU-topman: Twee publieke netten, maar zonder reclame

Van onze redactie economie HAARLEM - “Met 600 tot 700 miljoen gulden aan kijk- en luistergelden kun je twee uitstekende publieke netten maken. Wij doen het bij RTL met veel minder.”

Topman J. Brentjens van VNU, mede-eigenaar van de commerciële zenders RTL 4 en 5, Veronica en het Vlaamse VTM, geeft volmondig toe een “groot voorstander van het publieke bestel” te zijn. Maar dan wel een bestel met twee in plaats van drie netten en vooral: zonder reclame-inkomsten. “Het is toch raar dat je een publiek bestel laat bestaan dat adverteerders wil behagen. Dat moet je aan de commerciëlen overlaten, die kunnen dat veel beter.”

Brentjens gaf zijn visie gisteren bij de presentatie van het jaarverslag van VNU. Daarbij bleek dat hij voor alle bedrijfsonderdelen van het uitgeversconcern dit jaar een hogere winst verwacht, op de groep Commercial Broadcasting na, waar de resultaten 'duidelijk omlaag' gaan en extra reclameguldens derhalve meer dan welkom zijn.

“De advertentiebudgetten die vrijkomen zullen echter niet louter bij ons terechtkomen”, waarschuwt de Haarlemse media-topman. “Er zullen ongetwijfeld snel nieuwe commerciëlen bijkomen.”

Dat Nederland genoeg zou hebben aan twee publieke netten leidt Brentjens uit twee zaken af. Ten eerste zijn er wat elementen uit het publieke bestel verdwenen of zullen verdwijnen, zoals Veronica en veel sport. Ten tweede “hebben tal van landen, zoals Engeland, België en in wezen ook Duitsland, slechts twee publieke netten”.

De twee netten zouden zich niet moeten beperken tot special interest, maar een brede programmering moeten nastreven. “Het Britse model is wat mij betreft een zuiver model voor een publiek bestel”, aldus Brentjens.

Voor zijn eigen omroep-divisie verwacht hij dit jaar duidelijk lagere resultaten, maar daarna moet het weer bergopwaarts gaan. Beide ontwikkelingen zijn volgens Brentjens vooral het gevolg van interne zaken en niet zozeer afhankelijk van de markt voor commerciële tv. Dit jaar moeten twee reorganisaties worden doorgevoerd. RTL 5 wordt een goedkopere 'thematische zender'. Op welk aandachtsgebied RTL 5 zich zal richten kan Brentjens nog niet zeggen. “Dat wordt deze maand of op z'n laatst in mei besloten.” Veronica wordt dit jaar organisatorisch geïntegreerd in de Holland Media Groep (de koepel voor de drie commerciële zenders). Ook daardoor vallen de kosten nu nog wat hoger uit.

Veel zorgen over het wegtrekken van adverteerders van tv naar kranten heeft VNU dankzij de eigen regionale kranten niet. “Twee jaar geleden stapte Albert Heijn van kranten naar tv. Dat vonden wij niet erg. En nu gaan ze terug naar de dagbladen en dat vinden we ook niet erg”, aldus een zelfverzekerde Brentjens.

VNU kon de omzet het afgelopen jaar vergroten van 2,776 naar 3,052 miljard gulden, waaruit een winst van 430 (was 206) miljoen resteerde. De divisies tijdschriften (onder andere Libelle) en professionele informatie zijn elk goed voor ruim een derde van omzet en bedrijfswinst. Brentjens sluit niet uit dat hij dit jaar naast verscheidene kleine overnemingen ook een grote acquisitie zal plegen.

Hij heeft niet het gevoel dat VNU op Europese schaal bezien te klein is, ook niet nu de Duitse mediagigant Bertelsmann een belang van 50 procent neemt in CLT, de Luxemburgse partner van VNU, tevens moedermaatschappij van de RTL-zenders. Een ander Duits mediaconcern, Kirch, is het afgelopen weekeinde een samenwerking aangegaan met de Amerikaanse grootmacht Viacom.

“We denken dat we op eigen kracht verder kunnen”, stelt Brentjens. “Maar als zich een zinvolle combinatie aandient zullen we die zeker overwegen. Dan kunt u denken aan fusies van dochterbedrijven, maar ook van het hele VNU-concern.”