Veiligheidschef zorgt voor bestand tussen Russen en Tsjetsjenen

Van onze correspondent MOSKOU - President Boris Jeltsin is gisteren weer opgedoken in het Kremlin, zo te zien in redelijke gezondheid. Hij wist meteen het mysterie van de Tsjetsjeense oorlog te vergroten door zijn veiligheidschef Aleksandr Lebed een uitbrander te geven, omdat hij het Tsjetsjeense conflict nog niet heeft opgelost.

In weerwil van Jeltsins kritiek wist Lebed gisteren een bestand te organiseren tussen Russische troepen en het Tsjetsjeense verzet. Beide partijen dienen vanaf morgen nieuwe posities in te nemen, zodat ze buiten elkaars vuurlinie blijven. Alle gevechtsacties worden verboden.

Russen en Tsjetsjenen zullen gezamenlijk een militaire politie vormen die de vrijwel verlaten stad moeten beschermen tegen bandieten en plunderaars.

Bovendien kondigde Lebed aan binnen twee dagen met een plan te komen voor een politieke regeling voor het conflict. Maar twijfels of militaire commandanten ter plekke het bestand zullen naleven en of Lebed politieke steun in Moskou heeft, blijven bestaan.

President Jeltsin voedde die twijfels door Aleksandr Lebed in het openbaar te berispen. “Ik ben niet helemaal tevreden met Lebed”, zei hij in een kort televisie-gesprekje. “Tijdens de verkiezingscampagne heeft hij voortdurend beloofd dat hij het Tsjetsjeense probleem zou oplossen. Nu heeft hij de macht daarvoor. Maar helaas zie ik geen resultaten.”

Juist president Jeltsin zelf heeft de afgelopen weken door zijn afwezigheid verwarring laten bestaan over zijn bedoelingen met Tsjetsjenië. Lebed klaagde al die tijd over tegenwerking in Moskou, over presidentiële instructies die niet van de president zelf afkomstig zouden zijn, over eigengereid optreden van een Russische generaal die het Tsjetsjeense verzet met alle mogelijke middelen zou gaan verjagen, en al die tijd liet Jeltsin niets van zich horen.

Ook gisteren, op zijn eerste werkdag in het Kremlin, leek de president weinig tijd voor Tsjetsjenië te hebben. Allerlei ministers, onder wie warempel een vrouw (gezondheidszorg natuurlijk), moesten worden aangesteld. Trots sprak Jeltsin over een kabinet van professionals (''geen persoonlijke vrienden van de president, nee, maar goed opgeleide, jonge mensen''). Ook beweerde hij dat de strijd tegen de inflatie gewonnen was (voor het eerst sinds zijn aantreden zouden de prijzen vorige week iets gedaald zijn).

De almaar rondgaande geruchten over zijn slechte gezondheid, wees hij glimlachend van de hand. Over het bericht dat hij zich in Zwitserland zou laten behandelen, zei hij ironisch: “Ik dank de media voor dat soort suggesties. Maar ik ga niet naar Zwitserland. We hebben in dit land veel problemen, dus als ik vakantie neem, dan blijf ik binnen Rusland.”

Een reactie van het Kremlin op Lebeds bestand, bleef gisteren uit. Lebed voorzag kritiek van het thuisfront, want met zijn karakteristieke sarcasme zei hij: “Ik weet zeker dat ik een warm welkom zal krijgen.”

Vlak voordat de bestandsafspraken werden gemaakt, raakten Russen en Tsjetsjenen nog slaags op het Minoetka-plein in het stadscentrum, waar het verzet heer en meester is. Volgens het onafhankelijke Russische persbureau Interfax werden vijftig Russische soldaten gedood toen een stormgroep van tweehonderd man op een ''verkenningsmissie'' was.

Kennelijk probeerden de Russen vlak voordat het bestand van kracht zou worden, nog een positie in het stadscentrum te veroveren. Dat zou de afgang van de Russische strijdkrachten iets kunnen verzachten.

Maar het pakte opnieuw verkeerd uit: de overlevende soldaten zitten nu in een benarde positie, overgeleverd aan het Tsjetsjeense verzet.