Dit is geschiedenis, ik wil daarbij zijn

Op 1 juli is China weer de baas over (het nu Britse) Hongkong - kleiner dan de provincie Utrecht, 6,3 miljoen inwoners. In deze serie beantwoorden Hongkongers vragen over hun leven, nu en straks. Lili Lau (29) wil stug doorgaan met politieke activiteiten.

Hij was bang dat zijn land zou worden ingepikt, en ook omdat zijn achterneef een hoge functie had in de Kwomintang (de nationalisten van Tsjang Kai-shek). De familie van mijn moederszijde woont hier al generaties. Ze woonden in een kerk, die maakten ze schoon. Officieel waren ze christen, maar dat ging niet diep. Het had als voordeel dat ze op het kerkhof werden begraven als ze stierven. Voor veel mensen was dat een belangrijke reden om zich te bekeren tot het christendom: dat je een graf kreeg, in plaats van verbrand te worden.

Wat is uw beroep?

Ik werk bij de Raad van Kerken. Ik organiseer trainingsbijeenkomsten voor werkers in de bejaarden-, jeugd- en gezondheidszorg. De kerken hebben een groot deel van de sociale zorg in handen. Eigenlijk had ik kunstenaar willen worden. Ik heb vormgeving gestudeerd aan de universiteit. Nu kan 't me niet meer zo schelen wat voor baan ik heb: ik heb geen carrière-ambities, ik wil werken aan een betere maatschappij. Dat is pas echt belangrijk, desnoods verdien ik mijn geld maar als serveerster.

Ik was twee jaar voorzitster van een vrouwenorganisatie, die de positie van vrouwen bestudeert, vooral van arbeidsters, huisvrouwen en nieuwe vrouwelijke Chinese immigranten. Groot probleem is dat in de loop van de jaren '80 Hongkong zijn industrie heeft verplaatst naar China, waar de arbeid goedkoper is. Vroeger konden vrouwen makkelijk laaggeschoold werk vinden. Nu kun je hooguit nog borden wassen of doughnuts verkopen.

Ik heb vorig jaar het voorzitterschap moeten opgeven omdat ik ben begonnen aan een nieuwe part time studie aan de universiteit: menswetenschappen. Dat is een combinatie van antropologie, sociologie en psychologie.

Wat verdient u?

3800 gulden per maand

Hoeveel werkt u?

Bij de Raad tien uur per dag, vijf dagen in de week. 's Avonds studeer ik, zo'n twee uur. En twee keer per maand heb ik vergadering van de vrouwengroep.

Hoe woont u, en wat betaalt u daarvoor?

Ik woon op twaalf vierkante meter, inclusief wc en wasruimte. De huur is 900 gulden per maand. Heel klein ja, maar wel prachtig ingericht, hoor. Het is al heel bijzonder dat ik een huis heb, zonder getrouwd te zijn. Daarover moest ik lang vechten met mijn ouders, want je hoort het huis pas te verlaten als je getrouwd bent. Af en toe denk ik aan samenwonen. Ik heb momenteel één vast vriendje. Maar ik heb geen zin om voor iemand te zorgen. Chinese mannen zijn zo afhankelijk. En dan al die verplichtingen jegens je schoonfamilie...

Wat is leuk aan wonen in Hongkong?

Dat je zó de stad uit bent, en lekker kunt wandelen.

Wat is niet leuk aan Hongkong?

De 'flexibiliteit' van mensen. Als 't nuttig voor je is, verander je gewoon van mening. Eerst zou de parlementsvoorzitter nooit in het (door China gedomineerde) nieuwe parlement gaan, maar op de valreep meldt-ie zich toch als kandidaat. Zo zijn er ik weet niet hoeveel.

Wat is typisch voor een Hongkonger?

Ze zijn ervan doordrongen dat de toekomst onzeker is. Daarom jagen ze alleen hun eigenbelang na. Sinds kort leeft bij de jongste generatie van de sociale elite het gevoel dat Hongkong een eigen identiteit heeft. Dat komt door de overname. Juist omdat onze identiteit voor Peking onbelangrijk is, of zelfs hinderlijk, wordt dat een onderwerp. Toen de opstand op het Tiananmen-plein werd neergeslagen, voelden we allemaal opeens dat we Chinezen zijn.

Bent u een Hongkonger?

(Diepe zucht)

Was Hongkong vroeger beter?

Voor mijn generatie is het haast onmogelijk om een flat te krijgen. Daar kan ik razend om worden. Is dat teveel gevraagd: eigen woonruimte?

Put u inspiratie uit helden, heiligen of anderen?

Mag ik zeggen: Jezus? Ook mensen die lijden te boven komen inspireren me. Vrouwen die verkracht zijn, vrouwen in India die bijna verbrand zijn.

Is religie belangrijk voor u?

Niet meer zo. Ik bedoel: als ik een probleem heb, ga ik niet in mijn bijbel zitten lezen, of bidden. Maar ik ben wel christen. Mijn ouders nemen mij dat kwalijk. Die vinden dat onverenigbaar met Chinees-zijn.

Wat is uw favoriete gerecht?

Gefrituurde dingen. Hindert niet wat.

Hobbies, sport?

Indoor-klimmen, wandelen, tekenen, vrienden, drinken. Maar ik heb te weinig tijd. Ook heb ik een aquariumpje, waarin ik sier-onderwaterplanten kweek. Prachtig!

Kent u persoonlijk een Brit?

Nee.

Hebt u een voorliefde voor, of een hekel aan Britten?

Nee. Ik neem ze ook niet kwalijk dat ze ons gekoloniseerd hebben, zeker niet déze generatie Britten.

Heeft de buitenwereld een goed beeld van de veranderingen die Hongkong te wachten staan?

Nee. De Amerikanen beheersen de wereldpers, en die hebben een allesoverheersende haat jegens communisten. Nu laten de Chinezen geen kans onbenut om zich gehaat te maken, maar alles wat de laatste jaren in China is bereikt blijft onderbelicht. Het beeld is: de communisten nemen Hongkong over. En dus storten de media zich op de radicale oppositie (waardoor die nog harder tekeer gaan) en op de pro-China vleugel.

De media zijn gespitst op de verdeling, op de uitersten. Terwijl de meeste mensen ergens daar tussenin ziten. Ik geloof in kritische samenwerking, net wat de Raad van Kerken doet: stug doorgaan met het runnen van scholen en klinieken, en proberen de politiek te beïnvloeden.

Gaat het uw leven veranderen?

Het heeft me al veranderd. Het heeft me gedwongen me af te vragen wat ik met mijn leven wil. Vroeger werkte ik voor mijn eigen flat, nu voor sociale verandering. We moeten nú de politieke spelregels voor straks afdwingen.

Verheugt u zich op de verandering?

Ik ben nieuwsgierig. Dit is geschiedenis. Ik ben daar getuige van.

Hebt u een buitenlands paspoort?

Nee. Ik ben bevoorrecht, ik kan wel emigreren. Maar ik wil erbij zijn. Het doet me pijn dat zoveel dominees en kerkelijk leiders vertrekken. Dat is de doodsteek voor de kerk.