KNMG wil meer verantwoordelijkheid leggen bij vrager euthanasie

Van een onzer verslaggeefsters UTRECHT - Als aan een verzoek tot euthanasie of hulp bij zelfdoding tegemoet gekomen wordt, moet de patiënt 'bij voorkeur' zelf de benodigde euthanatica innemen. Op die manier komt de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt volgens de artsenorganisatie KNMG het beste tot uitdrukking.

Dit staat in het 'geactualiseerde' standpunt van de KNMG, dat gisteren aan de leden is voorgelegd. De 44 pagina's tellende nota is een vervolg op het standpunt uit 1984. “De nieuwe versie bevat geen principiële koerswijzing, wel aanvullingen en nuanceringen”, aldus de KNMG.

Uiteraard krijgt de positie van de arts - in de ogen van de KNMG 'de enige aangewezene' die een levensbeëindigende handeling binnen de medische context mag verrichten - veel aandacht. Maar ook de positie van het verplegend personeel en de patiënt en zijn familie worden in de nota uitgediept, evenals de bijzondere positie van de minderjarige patiënt. “Indien deze inzicht heeft in zijn situatie en, de gevolgen van zijn wens overziende, een euthanasieverzoek uit, dan kan daar niet zonder meer aan voorbij worden gegaan”, schrijft de KNMG.

De artsenorganisatie stelt voorop, dat elke arts zich altijd tot het uiterste moet inspannen, om te voorkomen dat zijn patiënt in een situatie van ondraaglijk uitzichtloos lijden terecht kan komen. In die gevallen dat een euthanasievraag toch ontstaat, zou de patiënt zelf zoveel mogelijk verantwoordelijkheid moeten nemen. Concreet gezegd: in het bijzijn van de arts zou de patiënt de levensbeëindigende middelen moeten innemen, tenzij zijn toestand echt te slecht is, bijvoorbeeld als eten en drinken niet meer lukt.

In de nota wijst de KNMG haar leden er ook nog eens nadrukkelijk op, dat zij bij euthanasie-gevallen altijd een collega moeten raadplegen. Die collega mag geen praktijkgenoot, assistent of maatschapslid zijn. Uit de tot nu toe bij justitie behandelde zaken blijkt volgens de KNMG, dat artsen niet altijd voldoen aan de eis een collega te consulteren.

De KNMG heeft altijd geijverd voor een wettelijke regeling van euthanasie. Weliswaar is er nu een meldingsprocedure, die is gekoppeld aan de Wet op de lijkbezorging, maar naast duidelijkheid biedt die procedure ook veel onzekerheid, zo stelt de artsenorganisatie. Het interpreteren van de zorgvuldigheidseisen, en het al dan niet overgaan tot vervolging, is volgens haar tot op zekere hoogte afhankelijk van de minister van justitie.

De artsenkoepel vindt dat geen goede zaak, en verwijst naar rechtszaken die eind '93 begin '94 zijn behandeld. “Toen werden tot verrassing van de betrokkenen ineens strengere criteria gesteld, die leidden tot meer gerechtelijke vooronderzoeken en vervolgingen”. Volgens de KNMG kan alleen adequate inhoudelijke wetgeving zulke situaties voorkomen.