Jonge hervormden al blij met beloftes

Van een onzer verslaggeefsters HALLE - De behoudende hervormden die dreigen af te haken als Samen op Weg doorgaat hebben dit jaar een allerlaatste kans om zelf met oplossingen te komen voor de obstakels die zij nog zien. Na 31 december moet het echt afgelopen zijn met de vertragingstactieken.

Met deze toezegging van het dagelijks bestuur van de Nederlandse hervormde kerk is ds Peter Verhoeff (35) uit Halle (in de Achterhoek) zeer tevreden. Uit een gesprek met synodevoorzitter B.J van Vreeswijk en moderamenlid J. Sick-Fernhout heeft Verhoeff geconcludeerd dat het dagelijks bestuur van de NHK, inclusief de gereformeerde bonder Van Vreeswijk, maar één doel heeft: kerkvereniging met de partners met wie men nu al zo lang Samen op Weg is.

Afgelopen dinsdag spraken Verhoeff en zijn collega's Hester Smits uit Oude en Nieuwe Niedorp en Sita Hofstra uit Langezwaag met het hervormd moderamen, naar aanleiding van de open brief die 111 jonge predikanten onlangs stuurden uit frustratie over het getraineer met Samen op Weg. “Telkens weer zijn concessies gedaan, in de hoop de bezwaarden mee te kunnen krijgen. Maar evenzovele malen bleek het niet voldoende”, schreven ze een maand geleden.

Hoe kan Verhoeff er na één gesprek dan zo van overtuigd zijn dat het écht voor de laatste keer is dat de achterwaartse manoeuvres van rechts succes hebben? Verhoeff: “Voor het eerst in het Samen op Wegproces ligt de bal nu bij de bezwaarden. Zij moeten zélf met plannen komen. In zijn reactie op de gebeurtenissen van 21 maart (toen de hervormde synode het besluit over de kerkorde voor zich uitschoof) heeft het moderamen gezegd dat de bezwaarden niet opnieuw met voorstellen mogen komen die in eerdere stadia werden afgewezen. Ze hebben daarbij blijkbaar de bewoordingen uit onze brief overgenomen. Dat heeft ons goed gedaan. Er zullen “constructieve ideeën” op tafel moeten komen.”

Verhoeff is ook tevreden omdat eindelijk het niet-georganiseerde en daardoor schijnbare afwezige midden van de hervormde kerk zich nu heeft laten horen. “Ik verwacht er geen wonderen van, maar in mijn contacten met ondertekenaars van de open brief heb ik wel gemerkt hoe opgelucht men was over dit geluid vóór de kerkfusie.”

Het is mede aan de ongeorganiseerdheid te wijten, meent Verhoeff, dat veel synodeleden nauwelijks in de gaten lijken te hebben wat er gaande is. “Daardoor zijn ze vatbaar voor de manier waarop op zo'n vergadering op de sentimenten gespeeld wordt. Met alle gevolgen voor het stemgedrag.”

De Achterhoekse predikant ziet ook wel dat het onmogelijk zal zijn dat het 'midden' voortaan als blok zal optrekken - daarvoor zijn de verschillen te groot. De initiatiefnemers van de open brief zijn wel van plan dit najaar nog een manifestatie te beleggen van hervormden vóór Samen op Weg. Die bijeenkomst zou dan wat deelname betreft niet beperkt moeten blijven tot beginnende predikanten. Op die dag zou het dan moeten gaan over de vraag 'hoe houden we de druk op de ketel', maar evenzeer zou het karakter van de nieuwe kerk ter sprake moeten komen. “Want het wordt een nieuwe kerk; daar zal toch een bepaald elan van uit moeten gaan.”

In Halle wordt binnenkort de federatie-overeenkomst tussen gereformeerden en hervormden getekend. Aan de gang van zaken in zijn standplaats ontleent Verhoeff mede de motivatie voor zijn activisme. “Als je hier plaatselijk wilt samenwerken moet je ook allerlei problemen oplossen. Dat is heus niet altijd gemakkelijk, dat gaat met pijn. Dan is dat geharrewar op landelijk niveau gewoon niet meer uit te leggen.” Wat de hervormden betreft verkeert Halle in de - typisch Achterhoekse - positie dat de grote meerderheid van de bevolking bij de (hervormde) kerk hoort. Dopen, trouwen, begraven, zelfs belijdenis doen hoort er voor de meeste hervormden helemaal bij, ook al bezoeken ze het godshuis niet wekelijks. De lastigste punten in de samenwerking, aldus Verhoeff, gaan niet over theologische geschillen. “De gehechtheid aan het eigen gebouw, de manier waarop je met elkaar omgaat, dat soort dingen. De kerkvoogdij en de commissie van beheer (die over de hervormde, respectievelijk gereformeerde centen gaan) waren het snel eens. Maar de verdeling van de bloemen in de kerk, dat kost hoofdbrekens!”