Hoffelijke tikken op de vorstelijke vingers

Het is niet goed of het deugt niet: de koningin die zwijgt of juist spreekt, dan wel zus of zo gekleed gaat - een week uit het leven van 'de majesteit'.

Heel knap, die Brief van de hoofdredactie van de hand van Jaap de Berg in Trouw van 3 december over de koningin en de pers: een klare uiteenzetting, evenwichtige kanttekeningen en een hoffelijke tik op de vingers voor de vorstin. Alleen dat laatste zit me niet onverdeeld lekker. Wordt het niet eens tijd dat hoofdredacteuren hun fluwelen handschoenen uittrekken? Ik voor mij vind het, als bewust levend staatsburger, pikant te vernemen dat het staatshoofd er geen flauw benul van blijkt te hebben hoe de massamedia werken, wat hun opdracht in een moderne samenleving is, welke inwendige tucht hen regeert en nog een paar van die zaken. Wat zeg ik? Pikant? Verbijsterend! De leugen beheerst de media... Klinkt u dat bekend in de oren? Het niveau is dat van het trambalkon. In mijn lange loopbaan als journalist heb ik me er steeds weer over verbaasd hoeveel revanchisten men in bepaalde kringen tegenkomt. Vroeger was alles beter; vroeger - dat wil zeggen: toen journalisten nog hun plaats kenden en in jacquet opdraafden om door een of andere onderknuppel op hun nummer te worden gezet; toen hoofdredacteuren zich na een telefoontje uit de residentie door het stof wentelden en ellenlange rectificaties publiceerden onder het motto: klinkt het niet, dan botst het. In een vorige baan had ik regelmatig een aanvaring met een minister van staat die placht te zeggen: 'En dan zetten we het volgende in de krant.' Met eindeloos geduld heb ik gepoogd deze persoon aan het verstand te brengen dat niet ministers, al dan niet van staat, maar redacties uitmaken wat er in de krant komt. Ongetwijfeld zou ons staatshoofd zich als een vis in het water voelen temidden van de rémigrés die na de Restauration naar Frankrijk terugkeerden, in de waan dat alles aan de oude paal was blijven hangen en die dan ook werden gebrandmerkt met de karakterisering: ze hebben niets geleerd en niets vergeten. Dat de minister-president als loopjongen de staf over 'loslippigen' moet komen breken, doet hieraan niets af. Nederland kan zich de kosten van een republikeinse beweging besparen. Beatrix zaagt met haar lapidaire denkbeelden zelf de poten onder de monarchie vandaan.