jeugdtheater

Weer te zien: 19-23/10 Utrecht; 27-28/10 Amsterdam; 6-10/11 Turnhout.

'Ik werd voor het eerst dronken, rookte mijn eerste sigaret, spijbelde mijn eerste les en werd voor het eerst verliefd, maar durfde haar dat niet te laten merken. Dit leek allemaal erg lang geleden. Tot ik een verhaal las dat me in één keer terugbracht naar mijn schoolbankjes', schrijft regisseur Bas Zuyderland in de programma-folder over Jeffry Eugenides' boek 'De zelfmoord van de meisjes'. Zijn idee om dit boek op de planken te brengen was al een succes voordat de voorstelling af was. Tijdens het Jeugdtheaterfestival van 1994 liet hij zijn idee in de vorm van een experiment zien aan een zaal vol kenners en een jaar later is deze voorstelling voor jongeren een feit.

Als het publiek de zaal binnen stroomt, zitten ze op het toneel te praten: vier vrienden, gegroepeerd rond vier stoelen en een doos vol tastbare herinneringen aan de meisjes uit hun jeugd: gymschoenen, een dagboek, wat vergeelde foto's en politierapporten. Alsof ze tussen bekenden zijn, maken ze het publiek deelgenoot van hun herinneringen: “We willen jullie vertellen wat er zestien jaar geleden is gebeurd.” Ze waren alle vier een beetje verliefd op de jongste van de zusjes, Cecilia. Maar tijdens een feestje wierp zij zich in een trouwjurk - die droeg zij altijd - uit het raam. De vier vrienden weten nog goed hoe 'het plofje' klonk waarmee haar lichaam de grond raakte. Die gebeurtenis luidde het jaar van de zelfmoorden in: de oudere zusjes Lisbon volgden haar één voor één in de dood. Over de oorzaak tasten de vrienden nog steeds in het duister en vijftien jaar later zoeken zij naar iets dat hen op het spoor kan brengen van een verklaring.

Bas Zuyderland speelt een van de vrienden en fungeert hierbij als de aangever van de andere acteurs - Rob de Kuiper, Onno Roozen en Stan Ras - die herinneringen ophalen aan de mysterieuze zusjes. In een transparante acteerstijl maken zij het publiek deelgenoot van de zoektocht door hun geheugen en laten zij de herinneringen als vanzelf naar boven komen. Vooral doordat zij elkaar spontaan bijvallen in details - 'Oh ja, die vader met die gereedschapskist!'- wordt dit zeer geloofwaardig. De meisjes bezorgden hen tevens een van hun eerste seksuele ervaringen. Broeierige herinneringen komen boven aan een zoen die smaakte naar vette lippen-pommade, aan hun ronde billen en hun slaapkamers met enorme dozen tampons in de kast en overal slipjes. Hierdoor houdt de voorstelling een luchtige, vaak lacherige toon. Swingend op de muziek van een grammofoonplaatje, belanden zij op de avond waarop Lux dan toch echt haar hand in de broek van een van de vrienden stak. Dit hoogtepunt leidde tevens de traumatische gebeurtenis in die hen nu nog achtervolgt. Die avond beroofden Lux, Mary, Bonnie en Therese zich achter hun verhitte ruggen van het leven en nam een ongekende schaamte bezit van de vier vrienden.

Waarom gebeurde dit? Wat speelde zich af achter de gesloten deuren van dit vreemde huis aan de overkant? Juist doordat het verhaal geen bevredigende verklaring geeft, laat het je niet los en word je als publiek deelgenoot van deze speurtocht door het verleden.

De luchtige toon van de voorstelling maakt de dramatiek van het verhaal goed te verteren. Maar soms verdringt deze de persoonlijke emoties van de vier vrienden te veel naar de achtergrond.