Doping is geen hype, maar het blijft wel nieuws

Ietwat gechargeerd noemt UCI-voorzitter Hein Verbruggen de eeuwige discussie over doping in de (wieler-) sport een zorgvuldig gecultiveerde hype van de media. Misschien, maar niet waarschijnlijk had 's werelds belangrijkste wielerbobo (en tegenwoordig ook IOC-lid) een jaar of vijf geleden enig recht van spreken, maar nu ontstijgt het de 'ouwe-wijvencultuur', zoals hij de hele en halve waarheden over EPO en nog moorddadiger producten pleegt te typeren.

Het wereldje van het cyclisme zelf heeft doping nu ook tot onderwerp van gesprek verheven. De angst slaat coureurs, ploegleiders en officials ineens om het hart. Iedereen weet waar de grens ligt, de aula van de begraafplaats waar de pastoor opdraaft, deze keer niet om de koers te zegenen maar om te bidden voor de zieleheil van de overleden wielrenner.

De vorige maand schreven drie Fransen, Tourdirecteur Leblanc, ploegleider Legeay en bondsvoorzitter Baal, aan hun minister van sport, Guy Drut, een open brief waarin zij hun verontrusting uitspraken over het toenemende gebruik van verboden stimulerende middelen. Controles zouden tekort schieten, levensbedreigend gif zou niet opgespoord kunnen worden. Er is nogal heftig gereageerd op het herderlijke schrijven. De heren werd hypocriet gedrag verweten. Hoe kan het dat de Tour de France, toch 's werelds zwaarste wielerkoers en dus de ideale proeftuin voor de synthetische bloeddoping EPO en het nieuwe groeihormoon somatotropine, al jaren verschoond blijft van dopingaffaires? Anderzijds werden mensen toch ook aan het nadenken gezet. In Italië bijvoorbeeld, waar voortaan elke niet-prof een bloedtest moet ondergaan voor hem een licentie wordt verstrekt en waar Gianni Bugno in zijn kwaliteit van voorzitter van de belangenvereniging van wielrenners aandrong op intensievere controles. Dat heeft te maken met de wens een eind te maken aan verdachtmakingen die zo oud zijn als de klinkende successen van de fietsende azzurri, maar ook met de angst dat er binnenkort inderdaad doden vallen.

“Daar staat het EPOdium van de Tour,” grapte een collega, toen Riis, Ullrich en Virenque werden gehuldigd tijdens de presentatie van het etappeschema van de Ronde van Frankrijk van 1997. EPO, de afkorting van erytropoëtine, is in de wielerwereld alweer achterhaald. Andere takken van (duur)sport zullen snel volgen, nu de Italiaanse professor Conconi de verwachting heeft uitgesproken dat het middel nog voor het eind van het jaar kan worden opgespoord. Dat kan in theorie nu al, zij het dat de laboranten er één liter urine voor nodig hebben. Ofschoon het IOC het ontkent, werden op de Olympische Spelen al heimelijke controles op EPO uitgevoerd. De medische commissie kon geen sancties treffen omdat het nog op de lijst van niet op te sporen stoffen figureert. Maar een Britse arts weet te vertellen dat driekwart van de Atlantagangers anders positief zou zijn geweest.

EPO heeft als bijwerkingen verdikking van het bloed en het dichtslibben van aders. Dat leidde de laatste maanden tot toenemende hartklachten van wielrenners. Bang geworden door al die verhalen overweegt de excentrieke, maar kennelijk niet gekke Schotse baanrenner Graeme Obree met zijn sport te stoppen. Veel van zijn collega's constateren dat hun hartslag in rust tegenwoordig extreem laag is en 'smokkelen' hometrainers naar hun hotelkamer om stiekem wat bij te 'trainen'. De voorzitter van de Franse anti-dopingcommissie, professor Escandé, nam afgelopen zomer ontslag omdat hij “teveel sportmensen negatief moet verklaren, terwijl ze positief zijn.”

EPO is binnenkort 'out', somatotropine straks 'in'. Het nieuwe groeihormoon verhoogt het glucosegebruik en ontregelt de klieren. Via het radiografisch onderzoeken van het gebit zou de spierversterker (en aids-remmer) kunnen worden opgespoord. Intussen blijft de wielerwereld struisvogelpolitiek bedrijven. Dezelfde Baal die de brief aan Drut ondertekende, wil nog steeds een Belgische journalist aan de hoogste boom hangen, na diens onthulling dat in de Dauphiné Libéré zestien positieve gevallen zouden zijn verzwegen. Dezelfde Legeay die de brief aan Drut ondertekende, ontsloeg ploegarts Nédelec omdat die onder druk drie renners van Gan in versneld tempo van chronisch lijkende blessures afhielp. Zijn pech was dat twee later door de mand vielen. Doping is niet direct een hype, maar blijft wel nieuws.