'Veertien uur per dag, anders hoeven we je niet'

UTRECHT - Potige kerels versperren de doorgang. “Een vriendelijk verzoek uit de hal te verdwijnen, anders bellen we de politie”, zegt een van hen resoluut. Over de opgestapelde bloempotten die fungeren als kantinemuren kijken tientallen Spanjaarden nieuwsgierig toe. Medewerkers van de FNV Dienstenbond wurmen zich langs de 'bodyguards' en delen in de donkere, onverwarmde opslagloods hun folders uit.

“Geef door aan je collega's, jullie worden onderbetaald”, luidt de dringende boodschap van de in actiekleding gestoken vakbondsleden. Een stel Spaanse jongens neemt aarzelend een foldertje aan. Ze willen hun naam niet zeggen, evenals twee meisjes uit Valencia die zich naar buiten haasten om te roken. Op tafel staan in de algehele verwarring achtergelaten plastic bordjes met een warme hap langzaam af te koelen.

Op het Utrechtse bedrijventerrein Lage Weide werken sinds begin oktober honderden Spaanse uitzendkrachten voor het bedrijf Fresh Flower uit Waddinxveen. Aan de lopende band steken ze grafbloemstukjes in elkaar, bestemd voor de viering van Allerzielen in Duitsland. Uitzendbureau Ago zei niet voldoende Nederlandse arbeidskrachten te kunnen vinden om het ongeschoolde werk te verrichten.

Onzin, vindt Melissa (20). “Ik werkte hier hooguit een week toen ze me vroegen of ik langer dan acht uur per dag wilde werken. Twaalf uur of zelfs veertien uur, anders hoefde ik niet meer te komen. Toen waren de Spanjaarden al in aantocht, vermoed ik.” Verontwaardigd: “Veertien uur per dag, dan kun je me opvegen. Bovendien heeft die hal geen verwarming en smerige toiletten.”

Melissa en andere Nederlandse uitzendkrachten lichtten de FNV Dienstenbond in over hun arbeidsomstandigheden. Ook kwamen er klachten binnen over de te krappe huisvesting van de Spaanse uitzendkrachten in jeugdherbergen. Honderdveertig van de meest jeugdige werknemers vertrokken inmiddels uit onvrede weer naar Spanje.

De FNV ging in overleg met uitzendbureau Ago en eiste verbetering van de slechte werkomstandigheden en betaling van de juiste CAO-lonen. Ago beloofde beterschap. Gisteren namen de bond en de Arbeidsinspectie ter controle een kijkje op het bedrijf.

FNV-bestuurder Han Westerhof wordt als laatste de loods uitgewerkt. Hij blijft rustig, maar is boos. “Wij krijgen nauwelijks gelegenheid om in lunchtijd met de arbeiders te praten. Bepaald geen aangename ontvangst. Deze mensen krijgen te weinig betaald, moeten te lang overwerken en betalen voor hun eigen klokkaart. Ze worden met busjes gehaald en gebracht, zodat overwerk min of meer een verplichting is.”

Volgens Westerhof overweegt de FNV juridische stappen als Ago niet snel verbeteringen aanbrengt. Bij de toegangspoort meldt zich Hans Vos, de inderhaast opgetrommelde directeur van Fresh Flower. Enkele bewakers en een truck vol met groene dennentakken beletten pers en FNV'ers het terrein opnieuw te betreden.

Directeur Vos stemt toe in een gesprek met de FNV. Na afloop meldt Westerhof dat Fresh Flower de verantwoordelijkheid afschuift op het uitzendbureau. “Een gerenommeerd uitzendbureau houdt zich aan de wet. En de arbeidsomstandigheden zijn geen probleem”, verzekert Vos, die een stapel actiefolders krijgt aangereikt. “Die zal ik uitdelen”, belooft hij. “Als u had gebeld, zou u zo een rondleiding krijgen.”

Ook Ago-directeur F. 't Jong is inmiddels bij de poort gearriveerd. Hij is zich van geen kwaad bewust. “Wij hebben voor het tekort aan arbeidskrachten een ongebruikelijke oplossing gevonden. Daar moeten we nog een breder draagvlak voor creëren. Ons contact met de Arbeidsinspectie is prima. Zij hebben vanmorgen alleen enkele aanbevelingen gedaan, zoals het plaatsen van kachels. En de beschuldiging dat we onder het minimumloon zitten, is een groot misverstand.”

Maar de perikelen rond Fresh Flower en Ago staan niet op zich, aldus de FNV. In de groothandelssector voor bloemisterij-producten, waar vaak met uitzendkrachten wordt gewerkt, bestaan veel wild-westtoestanden, meent de bond. Vandaag zal de Tweede Kamer daarover vragen stellen.

Melissa maakt zich al niet meer druk over slechte arbeidsvoorwaarden. Zij heeft inmiddels een ander, veel leuker baantje gevonden. Als paardenverzorgster.