Heerenveen heet de rest van deze week nog Abeveen

Alle 9500 kaarten voor de première van 'Abe' (vanavond) zijn uitverkocht. Voor de voorstellingen tot en met zaterdag zijn nog kaarten verkrijgbaar. Voor de verkoop heeft het Amsterdamse Uitburo een speciale Abe!-lijn geopend: 020-4200200.

Het is pas de eerste try-out, dus er mag nog het een en ander misgaan in de spektakelshow 'Abe!'. Zoals dat derde doelpunt van Heerenveen. Maar de vraag die bezoekers elkaar op weg naar een stadion doorgaans stellen: 'Wat zal het worden vanavond?', is deze week in Heerenveen niet aan de orde - behalve dan als een onvermijdelijk grapje. Heerenveen-Ajax eindigt elke avond in 6-5, na een voorsprong voor Ajax bij rust met 1-5. Net als tijdens die echte wedstrijd op 7 mei 1950. Acteur Maarten Spanjer, in de voorstelling voetbalcoach Rinus Michels, probeert de 'Friese' spelers maandag in de catacomben nog even te verleiden om een doelpunt extra door te laten. Maar dat is een geintje en een teken dat het er gemoedelijk aan toegaat in de crew van beroeps- en amateuracteurs.

De try-out brengt nog meer foutjes en gebreken aan het licht dan die gemiste kopbal van Brandsma. Het geluid is het grootste probleem. Soms valt een microfoon plotseling uit en roept Abes vrouw Hil haar tekst als tegen een geluiddempende muur. Woorden krijgen een galm mee of gaan verloren in de enorme ruimte. Af en toe is niet duidelijk of er Frans of Fries gesproken wordt. “Geen probleem”, laat de geluidsman Piet Nieuwint weten. “Dat stellen we gewoon even bij!”

Ook de tijdsduur loopt nog niet volgens plan. De 2 x 45 minuten worden ruimschoots overschreden, ook al verschijnt de helikopter deze keer precies op tijd boven het stadion. Er zal nog wat geschrapt moeten worden, in de dialogen tussen Michels en Lenstra bijvoorbeeld. En als dat niet lukt, mag de scheidsrechter tijd bijtrekken.

Buikje

De figuranten hebben al vele uren hun bijdrage in de voorstelling beproefd. Zoals Frits van Aalsum uit Joure, 75 jaar en al meer dan veertig jaar aan het amateurtoneel verslingerd. Hij speelt een toeschouwer die niet van voetbal houdt, maar naar het stadion gaat omdat zijn vrouw graag Abe wil zien. “Het is tamelijk inspannend wat wij doen. Het begint al vroeg, bijna een uur vóór de wedstrijd. 's Nachts kom ik meestal pas na enen thuis. We moeten heel wat aflopen over het veld, maar dat is wel goed voor m'n buikje, zegt mijn vrouw.”

Leeftijd maakte niks uit bij de selectie, zegt Van Aalsum. Net als de andere figuranten heeft hij een eigen rol. De een zit zijn vervelende zoontje om het veld achterna, de ander is zijn portemonnee kwijt. En de figurant uit Joure heeft last van hooikoorts en proest en niest dat het een lieve lust is, 2 x 45 minuten. Hij is gegroeid in zijn rol, zegt hij, net als zijn 'vrouw'. “We spelen met royale gebaren - anders ziet het publiek niks. Dat gaat steeds beter en uitgebreider. Op een gegeven moment kom je andere figuranten tegen, die zo overdreven doen, dat je je afvraagt: is dit nu toneel of echt?”

Hij heeft Abe Lenstra nog gekend. Hij heeft zelfs de wedstrijd in 1950 gezien en is toen ook al het veld opgerend, zoals hij nu avond aan avond weer doet. “Alles wat nu gespeeld wordt, heb ik vijfenveertig jaar geleden in het echt meegemaakt. Met die speler Broer de Boer die van Abe z'n voetbalplunje krijgt om tewerkstelling in Duitsland te voorkomen, heb ik nog samen in één team gespeeld.”

Op de tribune komt het echte publiek, dat vooral uit familie en vrienden bestaat, ogen te kort om alles te volgen. Zelfs als de bevrijdende 6-5 valt, blijft het op het puntje van de stoel toekijken. “Het stelt niks voor, maar ik vind het wel prachtig”, zegt een toeschouwer. Het gaat over Abe en daar ligt Friesland plat voor. “Abe leeft hier! Ik geloof niet dat je zo'n theaterstuk ooit over Johan Cruijff krijgt.” De verering van Frieslands grootste held duurt tot en met zaterdag, in Abeveen.