*

 
dossier

Archief

Paaien van Rusland is begonnen

Martijn Roessingh − 13/04/99, 00:00

Met iedere dag dat de Kosovo-crisis langer duurt, neemt de roep om een diplomatieke oplossing waarbij Rusland is betrokken toe.

Vandaag is het de beurt aan de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Madeleine Albright, die in Oslo zal proberen haar Russische collega Igor Ivanov te paaien. Het is hun eerste gesprek sinds de Navo-bombardementen op 24 maart begonnen.

Aanleiding voor het gesprek is de harde taal van de Russische president Boris Jeltsin. Die zei vrijdag dat er een Europese oorlog en mogelijk zelfs een wereldoorlog dreigt als de Navo grondtroepen inzet. Gevoegd bij het sturen van een Russisch verkenningsschip naar de Middellandse Zee en de later weer ingtrokken suggestie - van Doema-voorzitter Gennadi Seleznjov - dat er voor het eerst sinds twee jaar weer kernraketten op Navo-landen zullen worden gericht, is er genoeg reden voor Albright om Ivanov te raadplegen.

Andere Navo-landen lonken eveneens naar Rusland. De Franse president Chirac had gisteren een 'positief en nuttig telefoongesprek' van drie kwartier met Jeltsin. ,,We zijn blij dat Rusland met ons aan een oplossing voor Kosovo wil werken, ook al verschillen we van mening over de Navo-acties'', zei de woordvoerder van het Elysée. En de Duitse onder-minister van buitenlandse zaken Ischinger overlegde in Moskou over een nieuw Duits plan. Bonn zou - als het vuren is gestaakt en een politiek akkoord is bereikt - een vredesmacht in Kosovo willen legeren die de rugdekking heeft van de Verenigde Naties en mogelijk door de Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa (OVSE) wordt geleid. In beide internationale organisaties speelt Rusland een belangrijke rol. Het plan lijkt bedoeld om de bezwaren in Moskou - en Belgrado - tegen een Navo-geleide vredesmacht voor Kosovo weg te nemen.

Het besef dat Moskou onmisbaar is voor oplossing van het conflict in Joegoslavië wordt ook gevoed door Belgrado, dat keer op keer verklaarde 'nooit' meer met de agressoren in de Navo of de Contactgroep voor het voormalige Joegoslavië te zullen onderhandelen. En om de band met Rusland nog wat aan te halen, besloot het Joegoslavische parlement gisteren zich aan te sluiten bij de Slavische Unie - een vooral symbolisch verband van Rusland en Wit-Rusland. ,,Een grote, historische stap op weg naar stabiliteit, veiligheid en vrede op de drempel van een nieuwe eeuw'', zei de Joegoslavische president Slobodan Milosevic. En een nieuwe manier om Rusland bij het conflict op de Balkan betrokken te houden, zal hij erbij hebben gedacht. Rusland reageerde vriendelijk doch koeltjes, en zei dat de aansluiting van Belgrado zal worden bestudeerd.

Al het gevlei klinkt de Russische elite als muziek in de oren. Moskou voelde zich genegeerd door de Navo, die de eerste concessies die de Russische premier Primakov loskreeg van Milosevic als 'volstrekt onvoldoende' van de hand wees. Maar Rusland wil vooralsnog iets van de Navo, waar de alliantie nog niet aan toe is: dat het geweld wordt gestaakt en onverwijld het diplomatieke pad wordt gekozen. ,,We zullen net zolang bombarderen, tot de eisen zijn ingewilligd'', herhaalde Navo-secretaris-generaal Solana gisteren nog maar eens na afloop van een beraad van de Navo-ministers van buitenlandse zaken.

Maar het is duidelijk dat steeds vaker verder wordt gedacht. In Brussel bespraken de Navo-ministers twee mogelijke oplossingen voor Kosovo op middellange termijn: de Servische provincie wordt een internationaal protectoraat of vormt een confederatie met Joegoslavië. Opdeling zou in iedere vorm voor de Navo zijn uitgesloten - hoewel Albright zondag nog had gezegd dat Kosovo wèl opgedeeld zou kunnen worden, waarbij de Serviërs toegang zouden houden tot orthodoxe heiligdommen.

Wat er verder ook wordt bedacht, een 'internationale troepenmacht', waarin ook Russen zitten, zal een eventueel akkoord moeten uitvoeren. Het komt goed uit dat de Noorse minister Knut Vollebaek, gastheer van het overleg tussen Albright en Ivanov, op dit moment ook voorzitter is van de OVSE. Misschien worden in Oslo de eerste contouren geschetst van een vredesplan waar Moskou achter staat omdat het de rol krijgt die het naar eigen zeggen verdient: die van onmisbaar land in de internationale politiek.

mailIcon print |