Crisis Indonesië brengt Soeharto in netelige problemen

JAKARTA (Bloomberg) - Het bewind van de Indonesische president Soeharto is in de ernstigste problemen verzeild geraakt sinds hij 32 jaar geleden via een bloedige staatsgreep aan de macht kwam. Invloedrijke moslim-leiders verwijten hem openlijk de verdere verscherping van de nu al maanden voortslepende economische crisis, en oud-militairen zeggen dat hij moet aftreden.

De vrije val waarin de roepia, de nationale munt, gisteren terechtkwam volgde op de uitspraak van Amerikaanse regeringsfunctionarissen dat het kennelijke onvermogen van de machthebbers in Jakarta om de economie op orde te krijgen, de noodhulp van 40 miljard dollar onder leiding van het Internationaal Monetair Fonds in gevaar kan brengen.

Hoewel er in het verleden wel vaker openlijke kritiek is uitgeoefend op het 76-jarige staatshoofd, leidt de ineenstorting van de roepia nu tot het publieke besef dat hij wellicht te oud en te ziek is om het land met 200 miljoen inwoners naar betere tijden te leiden. Omdat Soeharto geen duidelijke opvolger heeft, wordt bovendien gevreesd voor het uitbreken van politieke chaos.

“Hoe kunnen mensen vertrouwen blijven houden in de regering”, vraagt Arbi Sanit, professor aan de Universiteit van Indonesië, zich af. “De mensen maken er zich zorgen over wat er zal gebeuren als die oude man in maart doorgaat met een zevende termijn als president. Ongetwijfeld zal de economische crisis dan nog veel erger worden.”

Sinds de val van de roepia begon, is Soeharto er steeds voor teruggeschrokken economische hervormingen te beginnen. Zeker werd er niets gedaan wat de zaken van zijn vrienden en familieleden zou kunnen schaden. In de overheidsbegroting die Soeharto deze week presenteerde, komt de regering terug op de belofte aan het IMF dat wordt gestreefd naar een positief saldo. Omdat ook wordt afgezien van bezuinigingsmaatregelen wordt eraan getwijfeld of Soeharto wel bereid is de ferme stappen te zetten die nodig zijn om het land uit de crisis te halen. Bij de begroting gaat Soeharto uit van een veel te optimistische waarde van de roepia (4 000 roepia tegen de dollar), van vier procent economische groei en van een bescheiden inflatie van 9 procent. Onmogelijk, zeggen de meeste economen.

Onder het bewind van Soeharto, waarin militairen een voorname plaats innemen, heeft het land een economische ontwikkeling doorgemaakt die door velen werd geprezen als het fraaiste succes van de derde wereld. Miljoenen Indonesiërs konden ontsnappen aan de armoede, en de gezondheidszorg en het onderwijs gingen vooruit. Daarbij vertoonde de economie een groei van gemiddeld 6,5 procent per jaar.

Veel van dit prestige wordt nu te niet gedaan door de val van de roepia. Daarbij is er ook groeiende kritiek op de enorme corruptie in het land, met name onder de vrienden van Soeharto. Die kritiek komt niet alleen van verklaarde politieke tegenstanders, maar vooral van de man in de straat. Grappen over de rijkdom van de familie Soeharto en vergelijkingen met de afgezette Filippijnse leider Marcos zijn bijna verplichte kost tijdens een taxi-rit door Jakarta.