muziek

Nog in Utrecht (Kikker, vanavond) en Rotterdam (Dodorama, morgen). 'Hardcore Chambermusic' (Intakt CD 042) en 'Heavy Cairo Traffic' (Intuition Music, INT 3175-2) zijn verkrijgbaar via de import.

Een land, waarvan je bijvoorbeeld zelden iets hoort, is Zwitserland. Toch heeft het een impro-scene van zeldzaam, ik zou bijna zeggen Nederlands kaliber. De meeste en interessantste musici - zoals Michel Wintsch, Carlos Baumann en Ives Massey - en groepen (zoals collectief opgezette bands als Kadash, Kielor Entartet en So Nicht) komen helaas zelden bij ons in de buurt. Alleen via cd's kunnen we van hun muziek kennis nemen.

Minstens zo belangrijk als bovenstaande musici zijn klarinettist en saxofonist Hans Koch, cellist Martin Schutz en slagwerker Fredy Studer. In de Zwitserse scene zijn zij geen onbekenden. De eerste twee speelden met Wintsch, de laatste is de vaste partner van gitarist Christy Doran. Vorig jaar maakte het drietal de merkwaardige cd 'Hardcore Chambermusic'. Daarop mengden zij met behulp van samplers en elektronica heavy metal, hardcore, artrock, eigentijds gecomponeerde muziek en improvisatie tot een hecht en overtuigend geheel.

Na beluistering van die cd was het de vraag of en in hoeverre ze dat concept ook live waar zouden kunnen maken. En dat dan het liefst een beetje in de buurt. Donderdag gaven ze het antwoord in het Amsterdamse BIM-huis. En dat luidde: jazeker - op een enkele onvolkomenheid na.

Als instrumentalisten en improvisatoren zijn Koch, Schutz en Studer tot veel in staat. Maar, als zovelen in deze chaotische wereld, hebben ze enige leidraad nodig. In de strikt vrij geïmproviseerde passages vervielen ze al snel in richtingloos klankonderzoek en geneuzel.

Zodra er strakke structuren werden neergezet, kregen hun improvisaties ineens een inspirerende bedding. De hoge, piepende en soms zelfs oortergende klanken die Koch op zijn basklarinet produceerde, verwierven een plotselinge zeggingskracht. Zo ook het lage gedreutel op zijn contrabasklarinet - een instrument dat ik tot dusver alleen bij de Nederlander Peter van Bergen had gezien. Hetzelfde gold voor Schutz elektrisch vervormde, 'gitaristische' cellospel en Studers voortdurend verrassende ritmische capriolen.

Hun grootste kracht ligt echter in de geloofwaardige mix van muzikale extremen: van fluisterzacht en ingetogen tot oorverdovend, van rauwe hardcore tot verfijnd uitgewerkte, kamermuziek-achtige lijnen. Het lijkt bijna, alsof het een concept is, dat niet verder kan groeien. Toch is dat niet zo. Hun nieuwe cd 'Heavy Cairo Traffic' maakten ze met musici uit Egypte. Oosterse volksmuziek: dat is wat er nog aan ontbrak. En ook dat werkt. Alleen zal het nog wel even duren voordat ze die muziek live kunnen presenteren. Laat staan bij ons in de buurt.