Rijn moet de ruimte krijgen

ROTTERDAM (ANP) - De Rijn moet meer de ruimte krijgen waardoor in 2005 al de hoogwaterstand met dertig centimeter moet zijn afgenomen. In 2020 moet dat zeventig centimeter zijn.

Dat staat in het actieplan Hoog Water van de Internationale Rijncommissie (IRC). Dat plan is gisteren vastgesteld tijdens de twaalfde conferentie van de zogenoemde Rijnminsters uit Nederland, Duitsland, Zwitserland, Frankrijk en Luxemburg.

Aanleiding voor het actieplan vormde de extreem hoge waterstanden in de winters van 1993-1994 en 1994-1995. Daardoor moesten in Nederland duizenden mensen hun huizen verlaten, omdat het water over de dijken heen dreigde te komen. Bovenstrooms, met name in Duitsland, richtte het hoge water ook enorme schade aan.

De bescherming tegen hoog water kan zich niet langer beperken tot het verhogen van de rivierdijken, zo hebben de ministers vastgesteld. De Rijn moet weer de ruimte krijgen en bij ruimtelijke ordening moet meer rekening gehouden worden met het overstromingsgevaar. In Duitsland zullen de dijken teruggelegd worden en zullen gebieden die vroeger bij hoog water overstroomden, teruggegeven worden aan het water.

In Nederland gaat het om verdieping en verbreding van de uiterwaarden van de Rijn, de Waal en de IJssel. Bouwen in de uiterwaarden kan dan echt niet meer, zei minister Jorritsma, als dat leidt tot een vernauwing van de rivier. “Binnen de winterdijken mag eigenlijk niets meer gebeuren.” Ze noemde als voorbeeld de plannen van de gemeente Arnhem. “Dat kan dus niet.” De minister erkende dat de rivieren niet overal breder gemaakt kunnen worden. “Maar waar ruimte is, moet je het dan wel doen.”

De kosten voor het gehele plan zijn berekend op ongeveer 25 miljard gulden. De EU heeft de komende vier jaar al 290 miljoen ter beschikking gesteld, waarvan ongeveer 200 miljoen naar Nederland gaat.

De Rijn moet door de maatregelen ook weer een “groene corridor” worden. De hoogwaterbescherming kan daardoor bijdragen aan de ecologische doelen die in het Rijnactieprogramma al in 1987 zijn vastgesteld. Onderdeel daarvan is de terugkeer van de zalm in de Rijn.

Dat lijkt te zjn gelukt, want steeds vaker worden uit zee teruggekeerde zalmen gevangen. Onneembare barrières vormen op dit moment nog een paar stuwen in de Duitse Bovenrijn. Die zullen ook zo snel mogelijk voorzien worden van vispassages, zo bleek donderdagochtend.