Gebrek opvang na school nijpend

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - Ouders van peuters die nu nog naar crèches gaan maken zich zorgen over de situatie straks, als hun kinderen naar school gaan. En niet zonder reden. Het gebrek aan buitenschoolse opvang (BSO) is nijpend, blijkt uit een onderzoek van de Emancipatieraad.

Er is in de landelijke politiek nauwelijks belangstelling voor deze vorm van opvang. Noch het ministerie van VWS, noch dat van onderwijs rekenen het tot hun verantwoordelijkheid, aldus de raad in 'Witte vlekken in de kinderopvang'. Ook op gemeentelijk niveau blijkt er weinig aandacht voor de opvang van schoolkinderen. “BSO blijft gerommel in de marge van de scholen, de gemeentelijke welzijnsdiensten en welzijnskoepels.”

Volgens de Emancipatieraad zou het goed zijn als de buitenschoolse opvang geheel onder verantwoordelijkheid van het ministerie van onderwijs zou worden gebracht. Ouders blijken van de scholen ook meer verantwoordelijkheid te verwachten, dan deze in de praktijk tonen. Onverwachte uitval van lessen en de lange vakanties zorgen voor opvangproblemen. Veranderingen in de bijstandswet (eigen inkomen verdienen als kinderen ouder zijn dan vijf jaar) maken het bovendien noodzakelijk dat er politieke aandacht voor meer BSO komt, aldus de raad.

Verdeeld

In onderwijskringen echter zijn de meningen over het mede zorgen voor buitenschoolse opvang verdeeld. Er is een deel dat vindt dat scholen zich uitsluitend bezig moeten houden met de 'kerndoelen' (lezen, schrijven, rekenen). Anderen - en daarvan zijn vooral in zogenoemde achterstandswijken voorbeelden te vinden - zien een taak voor de school als 'middelpunt van de buurt'. Veelal in samenwerking met buurthuizen worden er naschoolse activiteiten georganiseerd. Het doel is dan weliswaar niet primair de opvang van kinderen van werkende ouders, maar het extra stimuleren van de ontwikkeling van kinderen en het voorkomen van rondhangen en criminaliteit in de buurt. De Emancipatieraad vind wel dat de buitenschoolse opvang een eigen deskundigheid vergt en er dus niet zomaar van uit mag worden gegaan dat wie onderwijs kan geven ook geschikt is voor het opvangen van kinderen in hun vrije tijd.

Oppas

Ouders die gebruik maken van gastouderopvang of een oppas thuis zouden dat kunnen blijven doen als de kinderen naar school gaan. Maar de naschoolse uren zijn niet populair bij gastouders, vanwege het geringe aantal uren werk dat ze dan hebben en de spreiding over de week.

Tieneropvang is al helemaal een probleem. De buitenschoolse opvang is er voor basisschoolkinderen tot twaalf jaar. Een moeder zegt hierover in het onderzoeksrapport: “Terwijl die overgang van basisschool naar middelbare school heel groot is en er dan juist opvang nodig is om de eerste ervaringen en verhalen een plek te kunnen geven.” Ouders blijken vooral behoefte te hebben aan opvang voor twaalf- tot veertienjarigen. Nu wordt de opvang ad hoc geregeld met behulp van buren, grootouders of zelfs de huishoudelijke hulp die ook een oogje houdt op de tieners. Een moeder: “Ik heb drie keer per week een werkster die een oogje in het zeil houdt en er is vaak telefonisch contact tussen de kinderen en mijzelf. Ik ben een zogenaamde remote control-moeder.” Indien mogelijk stemmen ouders hun werktijden af op de schooltijden van de kinderen.

Betrouwbaar

Ouders stellen prijs op een betrouwbare en professionele kinderopvang, blijkt verder uit het onderzoek. Deze formele opvang is voor sommige ouders te duur. De overheid heeft de laatste jaren haar aandeel in de financiering verminderd en voor bedrijfsplaatsen moeten ouders hogere eigen bijdragen gaan betalen. De hoge prijzen betekenen dat alleen goed verdienende ouders van deze opvang gebruik maken. Minder verdienende ouders worden gedwongen zich te richten op het 'zwarte circuit van mogelijke oppasmoeders' of de vrouwen zullen stoppen met werken. Volgens de raad is de kwaliteit van de oppasmoeders, mede doordat steeds meer vrouwen de arbeidsmarkt opgaan, de laatste decennia afgenomen.