In veel minder gemeenten deelname aan raadsverkiezingen

Van onze verslaggevers AMSTERDAM, BRUNSSUM - Extreem-rechtse partijen doen bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart in veel minder gemeenten mee dan vier jaar geleden.

Dat is gisteren gebleken na het verstrijken van de inlevertermijn van de kandidatenlijsten. Partijen konden tot gistermiddag bij de gemeenten hun lijsten inleveren. Tevens moesten de partijen voldoende handtekeningen van ondersteunende inwoners overhandigen.

Aangezien het tegenwoordig verboden is om van deur tot deur te gaan om die handtekeningen te verzamelen en mensen minder snel geneigd zijn naar het gemeentehuis te gaan, zou extreem-rechts er in sommige gemeenten voor hebben gekozen burgers te verleiden toch hun handtekening te komen zetten. Leiden en Brunssum zouden in dit rijtje gemeenten voorkomen.

Burgemeester Jacobs van Brunssum: “Ook al zouden de Centrumdemocraten (CD) in Brunssum een aantal zwervers hebben verleid om in ruil voor twintig flessen bier de kieslijst van de partij voor de raadsverkiezingen te tekenen, dan nog kan daar juridisch niets tegen worden gedaan. Hij stelde dat na overleg met justitie.

Vorige week dinsdag werden in het gemeentehuis van Brunssum vijf zwervers gesignaleerd in het gezelschap van CD-lijsttrekker J. Zillen om de kieslijst van de Centrum-Democraten te ondertekenen. Zillen zegt hen koffie te hebben aangeboden; de zwervers beweren te hebben getekend in ruil voor twintig potten bier. Toen burgemeester Jacobs dit ter oren kwam, nam hij zich voor maatregelen te treffen, maar zegt nu niets te kunnen beginnen. “Het strafrecht biedt geen mogelijkheid dit wellicht laakbare gedrag aan te merken als een strafbaar feit.”

Het aantal benodigde handtekeningen is afhankelijk van de grootte van de gemeente. Bij onvoldoende of foute handtekeningen hebben de partijen tot vrijdag de tijd om dit te herstellen. Van de extreem-rechtse partijen heeft de CD de meeste kandidatenlijsten ingeleverd. De CD treedt dit jaar in 20 gemeenten aan. In 1994 nam de partij nog deel in 45 gemeenten.

Volgens een woordvoerder van de CD heeft de partij drastisch in het aantal gemeenten geschrapt door een tekort aan goede kandidaten. De partij behaalde in 1994 77 zetels, maar verloor daarvan een groot deel, doordat CD-raadsleden zijn overgestapt naar andere partijen of een eigen partij hebben opgericht.

Ook de nog radicalere CP'86 is teruggevallen. Had CP'86 vier jaar geleden nog kandidaten in 17 gemeenten, dit jaar heeft de extreem-rechtse partij in slechts vijf gemeenten kandidatenlijsten ingediend: Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Vlaardingen en Leeuwarden. In Rotterdam en Den Haag zijn nog niet voldoende handtekeningen opgehaald, maar het CP'86-bestuur verwacht dit de komende dagen te kunnen aanvullen.

Volksnationalisten Nederland (VNN), een afsplitsing van CP'86, gaat in vijf gemeenten aan de verkiezingen deelnemen. Behalve Rotterdam, Amsterdam en Den Haag zijn dat Lelystad en Zwijndrecht.

Het Nederlands Blok gaat in ieder geval aantreden in de thuisbasis Utrecht. De partij wil ook deelnemen in Leeuwarden en Ede, maar heeft daar niet voldoende handtekeningen opgehaald. Partijvoorzitter Vreeswijk verwacht dat dat de komende dagen nog wel gaat lukken, maar de gemeente Ede heeft te kennen gegeven dat het Nederlands Blok daar bij gebrek aan handtekeningen niet meer mee kan doen. In Ede had de partij met veel rumoer deelname aangekondigd en daartoe wervende acties op pleinen van middelbare scholen gevoerd.

De Nederlandse Volks Unie (NVU) van Glimmerveen gaat in Den Haag en Arnhem deelnemen aan de raadsverkiezingen.