Vaste boekenprijs mag voorlopig van rechter

Van onze redactie economie AMSTERDAM - De vaste boekenprijs voor Nederlandse boeken, een van de laatste prijskartels, is vooralsnog niet strijdig met de Europese regelgeving. Dat bepaalde de Amsterdamse rechtbankpresident R. Gisolf gisteren in een procedure van de boekenbranche tegen Free Record Shop.

Gisolf wees wel prijsafspraken af voor strips, losbladige uitgaven en buitenlandse boeken waarvoor over de grens geen vaste prijs geldt. Dat element doet de KVB echter af als een zaak die “geen rol van betekenis” heeft. De vraag of met de rechterlijke uitspraak het hele kartel zijn geldigheid heeft verloren, moet maar blijken in een eventuele bodemprocedure, aldus de rechtbankpresident.

De Koninklijke Vereeniging ter bevordering van de belangen des Boekhandels (KVB) sleepte Free Record Shop eind 1995 voor de rechter, omdat de cd-keten Nederlandse boeken van onder anderen Youp van 't Hek en Emile Ratelband verkocht onder de door de uitgevers vastgestelde prijzen. Daarbij zwaaide de KVB met het prijskartel zoals dat in 1962 bij de Europese Commissie is aangemeld. Die maakte destijds toen geen bezwaar tegen het kartel, redeneert de KVB, en de prijsbinding is dus nog onverkort van kracht.

Gisolf verbood het gestunt van Free Record Shop, maar schoof de behandeling van de zaak in eerste instantie door naar het Europese gerechtshof in Luxemburg. Het Hof stuurde de zaak retour, maar oordeelde in april wel dat ingrijpende wijzigingen in de afspraken het kartel ongeldig maakten. Daar klampte Free Record Shop zich aan vast, en voegde daaraan toe dat de omschrijving van de KVB van een 'boek' ook steeds ruimer werd. Maar volgens de KVB is het nogal logisch dat een boek tegenwoordig meer is dan “een stapel papier, aan elkaar genaaid of geplakt, met letters”, zoals de advocaat van de KVB het in de rechtszaal omschreef.

De deels, en slechts voorlopig in het gelijk gestelde KVB vindt de uitspraak van de rechter “goed nieuws”. De KVB zal zelf aan de Europese Commissie voorleggen of de wijzigingen in het systeem van de vaste boekenprijs reden is om boeken uit de door Gisolf afgewezen groepen niet langer aan een vaste prijs te binden. De Commissie is overigens al bezig dat te onderzoeken.