Design voor blinden

Wat moet een blinde met een oranje braille-wekker? Klokkijken, natuurlijk. En verder kan het geen kwaad als zo'n blindenklok er fraai uitziet, want ook visueel gehandicapten vinden het leuk om mooie spullen in huis te hebben.

Vandaar dat de braille-wekker van produktontwerper Marlies Crooymans fel oranje is en een zeer opvallende vormgeving heeft. Crooymans: “De braillewekkers die al bestonden hebben een verticale wijzerplaat. Omdat je braille horizontaal leest, moet een blinde altijd de wekker in zijn hand nemen om de tijd te kunnen lezen. Daarom heb ik bij mijn wekker de wijzerplaat horizontaal gelegd. Dan hoef je de wekker niet meer op te pakken om hem te lezen.” Om de wijzerplaat tegen stof te beschermen zit er een beweegbaar kapje overheen. Dat is doorzichtig, zodat ook zienden kunnen kijken hoe laat het is.

Typerend voor de dingen die Crooymans ontwerpt, is dat zowel gehandicapten als niet-gehandicapten ze kunnen gebruiken. Zo is zo'n braille-wekker geschikt voor de 'gewone' markt. Dat maakt de klok aantrekkelijker voor fabrikanten, omdat de verkoop niet alleen tot blinden en slechtzienden beperkt blijft. En die visueel gehandicapten kunnen dan een normale klok kopen in plaats van een 'hulpmiddel'. Door op deze manier te ontwerpen wil Marlies Crooymans voorkomen dat het interieur al te grote nadruk op een handicap legt en huiskamers op een dependance van een ziekenhuis gaan lijken.

Twee andere paradepaardjes van de jonge ontwerpster zijn een lichtknop en een stopcontact. Ook opvallend van kleur en vormgeving. Ze zien er een stuk aantrekkelijker uit dan wat er gewoonlijk in de muur zit. Het stopcontact bevat twee geleidende gootjes, waardoor ook blinden, slechtzienden en mensen met een motorische handicap er makkelijk een stekker in kunnen steken. De lichtschakelaar heeft een grote knop, zodat ook die goed te vinden is. Verder is aan de vorm van die knop te voelen of het licht brandt: hol is aan, bol is uit. Natuurlijk is niet iedere plek geschikt voor zulke opvallende schakelaars. Stopcontacten voor de stereo-installatie hoeven niet opvallend te zijn. Maar die voor scheerapparaten en huishoudelijke apparatuur mogen best goed zichbaar zijn. En omdat je niet blind hoeft te zijn om je huis goed in te richten, moet het toch aantrekkelijk zijn om zulke stopcontacten op de markt te brengen.

Wie deze schakelaars wil bekijken of voelen, kan op werkdagen terecht bij UW galeria in Utrecht. Tot 11 november is hier het werk te zien van Marlies Crooymans en vier andere ontwerpers die dit jaar afstudeerden aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.