Wereldraad van Kerken bereikt weinig in Moskou

Van een medewerker MOSKOU - Het officiële bezoek van secretaris-generaal Konrad Raiser van de Wereldraad van Kerken (WCC) aan de Russisch-orthodoxe kerk in Moskou heeft vooralsnog weinig helderheid verschaft over de levensvatbaarheid van de relatie tussen de Raad en de Russische kerk.

Concrete resultaten kon Raiser niet noemen. “Een evaluatie van het bezoek moet nog worden gemaakt,” zei hij gisteren tijdens een persconferentie waarmee het vijfdaagse bezoek van de secretaris-generaal aan de Russische hoofdstad werd afgesloten. Voortzetting van het lidmaatschap van de WCC is voor de Russische kerk nog steeds 'het grootste probleem', aldus Raiser.

Om de Russisch-orthodoxe kerk, het grootste lid van de WCC tegemoet te komen, is de Raad bereid “over andere vormen van lidmaatschap na te denken”, zo liet Raiser weten. Wat die andere vorm moet inhouden, lichtte hij verder niet toe.

Metropoliet Kirill van Smolensk en Kaliningrad, de voorzitter van het departement van buitenlandse betrekkingen van de Russische kerk, heeft Raiser enkele voorstellen gedaan om de structuur van de WCC grondig te wijzigen. In plaats van het huidige systeem van afzonderlijke lidmaatschappen van de verschillende kerken wil Kirill komen tot een “Raad van confessionele geloven”.

De orthodoxie, het katholicisme, de protestantse en vrije evangelische kerken moeten in die zogenoemde Raad gelijkwaardig worden vertegenwoordigd. “De wereldraad van kerken wordt zo tot een forum waarin vertegenwoordigers van de vier belangrijkste christelijke families elkaar kunnen ontmoeten.”

De structuurverandering is een belangrijke eis van de Russische orthodoxe kerk.

Volgens waarnemers is alles behalve zeker of de Russische ortodoxe kerk lid blijft van de WCC ook als de Raad de wijze van vertegenwoordiging aanpast. “De orthodoxe kerk wil het onderste uit de kan halen zonder de garantie te geven dat zij lid blijft”, aldus een waarnemer.

Het departement van buitenlandse zaken van de Russische kerk kan die garantie ook niet geven, omdat dit binnen de kerk met het nodige argwaan wordt bekeken. De gewone geestelijken beschouwen het departement als een verzameling excentriekelingen dat uitverkoop houdt van de traditionele orthodoxe waarden. De weerstand tegen de WCC werd op de personferentie gisteren nog eens duidelijk geïllustreerd. Het broederschap van orthodoxen, de fundamentalistische stroming, kreeg de gelegenheid een verklaring uit te delen die opriep de 'internationale ketterij de rug toe te keren'.

Ook binnen aanverwante orthodoxe kerken leeft grote weerstand tegen de WCC. Zo hebben de Servische en Georgische ortodoxe kerken de WCC al verlaten. “De Russen praten nog vóór vertrek”, aldus een pessimistische waarnemer.