Violen bezorgen artistiek lijdensverhaal ongewenst bombast

'Een cinematografisch schouwspel over het leven en lijden van onzen grooten Rembrandt', zo luidde de aankondiging van de eerste, inmiddels vergeten Rembrandt-film 'Die Tragödie eines Grossen' (1920). Leven en lijden, in het geval van de kunstenaarsbiografie is het sindsdien een bijna onafscheidelijk begrippenpaar geworden.

Ook toen in de jaren tachtig een inhaalmanoeuvre plaatsvond en er voor het eerst vrouwelijke kunstenaars als Camille Claudel, Charlotte Salomon en Frida Kahlo met een filmbiografie werden geëerd, ging het vooral om het grote lijden dat deze kunstenaressen ten deel was gevallen. In het geval van 'Artemisia', een Franse film over de tienerjaren van de zeventiende-eeuwse Italiaanse schilderes Artemisia Gentileschi, is het niet veel anders. In het Rome van 1610 was het 'not done' om als meisje een carrière als schilder te ambiëren en omdat Artemisia, dochter van de beroemde schilder Orazio Gentileschi, zich vol overgave stort op het schilderen - van frontale naakten nog wel - krijgt ze het zwaar te verduren. De 'cause célèbre' draait echter om de liefdesrelatie tussen Artemisia en haar leermeester Agostino Tassi. Als die affaire aan het licht komt, worden beiden voor het gerecht gesleept en belandt Tassi als Artemisia's verkrachter in het gevang. Aan de vertolkingen van de Franse actrice Valentina Cervi als de jonge 'spring in 't veld' Artemisia en de Joegoslavische Kusturica-acteur Miki Manojlovic als de Holofernes-achtige Tassi, ligt het niet. Het zijn de zoetgevooisde, quasi-poëtische 'voice-overs' en de tot vervelens toe terugkerende vioolpartijen die dit lijdensverhaal in artistieke kringen een ongewenste bombast bezorgen. Of er ten slotte een link kan worden gelegd tussen het schilderen van naakten en Artemisia's ontluikende seksualiteit en of Agostino Tassi de gereïncarneerde Holofernes is, zoals Merlet het voorstelt, is zeer de vraag. Waar Derek Jarman in zijn meesterlijke Caravaggio-film juist speelde met de vele interpretaties die een hedendaagse filmregisseur in het werk van een zeventiende-eeuwse schilder kan leggen, daar lijkt Merlet zich nauwelijks om dit soort valkuilen te bekommeren.