China verwacht ramp rond Dengs dood

PEKING - De inwoners van Peking verwachten dit nieuwe jaar twee rampen: een natuurlijke en een politieke. Geruchten willen dat China's oude leider Deng Xiaoping stervende is en dat een grote aardbeving op komst is. Deze twee gebeurtenissen zijn direct met elkaar verbonden. Er vindt, zo zeggen de Chinezen, namelijk altijd eerst een natuurramp plaats voordat een grote politieke leider sterft.

Als bewijs voor deze stelling voeren de Chinezen bij voorbeeld aan, dat in 1976 een aardbeving plaatsvond in de Noordchinese stad Tangshan, waarbij 240 000 doden vielen. Zes weken later overleed Mao Zedong.

Dat laatste was voor China bepaald geen ramp. Een paar jaar na Mao's dood kwam Deng Xiaoping aan de macht, en die begon de economische hervormingen. Dankzij die politiek is China nu een van de snelst groeiende economieën ter wereld. De Chinezen weten dat Dengs dood zeker geen verbetering zal opleveren. Op zijn best zal de huidige politiek onveranderd blijven, en zullen China's leiders problemen volgens Dengs ideologie aanpakken. Maar China kan ook, net als de Sovjet-Unie, uit elkaar vallen.

Op een politieke crisis kunnen de Chinezen zich niet voorbereiden. Dus nemen ze voorlopig eerst maatregelen tegen een aardbeving. Een buitenlands persbureau berichtte hoe boeren in de dorpen buiten Peking de afgelopen week op hun binnenplaats tenten bouwden van canvas en plastic. Daarin sliepen ze enkele nachten, bij zeven graden vorst, op schuimrubberen matrassen. De meesten keren nu weer terug naar hun bed, maar laten de tenten voor de zekerheid staan.

Ook de stedelingen zijn bezorgd: “We kregen vrijdagavond twee telefoontjes van kennissen uit de buitenwijk om ons te waarschuwen. Een van onze vrienden werkt voor het Geologisch Instituut. Dus hij kan het weten. We hebben de hele nacht niet geslapen”, zo klaagt een arbeidster. De rijkeren gingen snel op reis, terwijl sommige thuisblijvers onder het bed of tafel sliepen. Ze zetten 's nachts hun rijstkommen met daarop hun eetstokjes op tafel, wat moet fungeren als een alarmsysteem: bij de geringste schok vallen de stokjes van de kommen en wordt de familie wakker.

De angst voor aardbevingen werd vergroot nadat er op 16 december een kleine, nauwelijks merkbare, aardschok plaatsvond in het noordelijke gedeelte van Peking. Volgens de Chinezen was dit slechts het begin van wat nog komen zal. “Er klopt niets van het weer”, zo legde een hotelmedewerkster uit. “Het is heet wanneer het niet heet moet zijn en koud wanneer het niet koud moet zijn.”

“De mensen denken hier dat het volgens de natuurlijke gang van zaken behoort dat het einde van een dynastie altijd wordt aangekondigd door een natuurramp”, zo vertelt een schrijver. De Chinezen kijken dan ook al langer naar het weer als slecht voorteken. Enkele jaren geleden, toen het veel regende en er in de zomer overal overstromingen waren, vewachtten de Chinezen ook al dat Deng snel zou sterven. In augustus raakten de inwoners van de badplaats Beidaihe in paniek omdat een aardbeving op komst zou zijn. Het was al zolang windstil, vonden ze.

“Die geruchten zijn niet altijd onzinnig”, vertelde een medewerker van het provinciale seismologisch Bureau toen aan de pers. “In de gemeente Langfang aten wormen alle bladeren van de bomen. We hebben nog nooit zo iets gezien.”

Natuurlijk

De Chinese regering ontkent alle geruchten ten stelligste. Ze verklaarde dat het seismologisch bureau nooit heeft beweerd dat een grote aardbeving op komst is. “Er is nu een periode van veel kleine seismologische activiteit. Dat is heel natuurlijk. Maar een grote aardbeving komt er niet”, zo zei een medewerker van het Nationaal Seismologisch Bureau.

Maar de Chinezen geloven deze officiële versie niet. In het verleden liet de regering de hele stad voorbereidingen treffen op een aardbeving die nooit kwam. Nu willen de autoriteiten geen paniek en, zo denkt men, verzwijgen ze dat een grote ramp te gebeuren staat.

Het Chinese persbureau Xinhua kondigde ook meteen aan dat China's leider Deng Xiaoping helemaal niet stervende was. Dit bericht bracht ze nadat kranten in Taiwan enHongkong hadden gemeld dat Deng naar een ziekenhuis was gebracht omdat hij in kritieke conditie zou verkeren. Sinds Deng zich in 1994 voor het laatst vertoonde, doen geruchten over zijn dood regelmatig de ronde. Deng zag er toen vermagerd en zwak uit. Maar niettemin leeft hij nog steeds. Dengs kinderen vertellen, net als de officiële pers, voortdurend dat de oude leider het goed maakt, zijn leeftijd van 92 jaar in aanmerking genomen.

Dit keer ging de gebruikelijke gezondheidsverklaring van het Chinese persbureau echter gepaard met de uitspraak van een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse zaken, die zei dat Deng niet naar de machtsoverdracht over Hongkong zal gaan. De Britse kroonkolonie zal op 1 juli worden teruggegeven aan China, wat de Chinezen zien als overwinning op het westerse kolonialisme. Deng staat wel op de officiële lijst van genodigden, maar de woordvoerder verklaarde dat het niet goed zou zijn voor Deng om zo'n verre reis te maken. “Hij zou verkouden kunnen worden”, zo vond hij.

Dat klikt onwaarschijlijk, want Hongkong heeft een tropisch klimaat. Bovendien zei Deng Xiaoping zelf jaren geleden dat hij de overhandiging van Hongkong hoopte mee te maken. Die uitspraak leidde destijds tot hilariteit in de buitenlandse pers, want de journalisten geloofden toen al niet dat Deng zo lang zou leven. De Chinezen wachten nu vol spanning af wie er gelijk zal krijgen.