Veiligheidsraad wil snel verbetering van mensenrechten in Krajina

NEW YORK, DEN HAAG (AFP, ANP) - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft Kroatië gisteren 'krachtig' veroordeeld wegens schendingen van de mensenrechten. De raad eist dat het bewind in Zagreb vóór 15 februari concrete maatregelen neemt.

De veroordeling heeft met name betrekking op de situatie in Krajina, een gebied met Kroatische Serviërs dat zich had afgescheiden van Kroatië en dat in augustus vorig jaar werd veroverd door het regeringsleger. De Veiligheidsraad hekelt “het afslachten van honderden burgers, plunderingen, systematische brandstichtingen en andere vormen van vernietiging van bezittingen” in dat gebied.

De Veiligheidraad eist nu dat Kroatië de vermoedelijke daders van geweldmisdrijven aanhoudt. Verdachten die door het VN-Tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden in ex-Joegoslavië zijn aangeklaagd, moeten worden overgedragen aan Den Haag. Bejaarde Serviërs die in Krajina zijn gebleven, mogen niet meer worden lastiggevallen en geïntimideerd. Verder moeten procedures voor vluchtelingen die naar huis willen terugkeren worden versneld.

De Veiligheidsraad heeft de veroordeling van Kroatië unaniem uitgesproken, dus met steun van het niet-permanente lid Duitsland. Bonn had in de aanloop naar de veroordeling geprobeerd de tekst van de verklaring af te zwakken. Duitsland houdt Kroatië al jaren de hand boven het hoofd.

Britse soldaten van de internationale troepenmacht Ifor zijn zondagavond nabij de Middenbosnische plaats Travnik beschoten toen zij een Nederlands konvooi begeleidden. De twee Britten waren met het Nederlandse konvooi onderweg op de weg tussen Travnik en Vitez, toen ze vanuit een auto onder vuur werden genomen door een groepje van drie of vier mannen. Een van de soldaten schoot onmiddellijk terug en raakte de wagen van de aanvallers. Aan Britse zijde vielen geen slachtoffers.

De schietpartij is het vijfde incident in de afgelopen 48 uur. De eerste grotere gevechtsactie van de vredesmissie in Bosnië vond zaterdag in Sanski Most (Noordwest-Bosnië) plaats toen Bosnische Serviërs Britse patrouillevoertuigen beschoten. De Britse soldaten schoten terug.

Serviërs hebben gisteren toegegeven twee Bosniërs vast te houden. Dat heeft kolonel Mark Rayner van de internationale vredesmacht (Ifor) in Sarajevo gezegd. “De burgemeester van Ilidza heeft ons gezegd dat de Bosnische Serviërs twee Bosnische mannen hebben aangehouden die bij hun arrestatie uniformen zouden hebben gedragen”, aldus Rayner. Ilidza is een van de vijf wijken van Sarajevo waar Serviërs wonen.

De afgelopen week hebben de Serviërs onder druk van Ifor en de Servische president Slobodan Milosevic zestien moslims vrijgelaten, die in Ilidza waren ontvoerd. Donderdag werd de ontvoering van een moslim, Serviër en Kroaat in de Servische wijken van Sarajevo gemeld, maar dat is tot dusver niet bevestigd.

Hard Rayner waarschuwde gisteren dat er doden zullen vallen als de schendingen van de vredesovereenkomst van Dayton doorgaan. “Wij zullen het schieten beantwoorden en het zal mensenlevens kosten”, aldus Rayner. Bronnen binnen Ifor zeiden dat de militairen van de vredesmacht in bepaalde belangrijke gebieden hard zullen optreden als er op hen wordt geschoten. “Het lijkt erop dat er eerst iemand moet sterven voordat aan de schendingen een einde komt”, aldus een geïrriteerde commandant.