Canadese rooklobby wint en verliest

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De krachtige Canadese anti-rooklobby leed deze week een nederlaag maar won ook. De Canadese Senaat stemde woensdag in met een wet die adverteren voor sigaretten aanzienlijk bemoeilijkt. Twee dagen later annuleerde het stadsbestuur van Toronto enkele anti-rookmaatregelen die vorige maand waren ingevoerd.

'If you can't quit, take your butt outside' - als je niet kan stoppen, neem je peuk (maar ook: je achterwerk) mee naar buiten. Dat was de leuze waarmee de anti-rooklobby in januari een nieuwe campagne inzette. Een campagne die vooral was gericht tegen het passief meeroken van niet-rokers in openbare gelegenheden. De anti-rokers boekten woensdag in de federale Senaat een overwinning, een verzachting voor de pijnlijke nederlaag die de lobby twee dagen daarvoor in Toronto had geleden.

Vooral het besluit in Toronto zorgde voor veel opschudding. Vorige maand bepaalde de gemeenteraad daar dat roken verboden was in bars en restaurants die niet beschikten over een apart rookvrij gedeelte. Dit om onvrijwillig meeroken te voorkomen. De wet werd beschouwd als een van de strengste anti-rookmaatregelen van het Amerikaanse continent. Nu mag er van het stadsbestuur weer worden gerookt, maar alleen in een gedeelte dat niet groter mag zijn dan tien procent van de totale uitspanning.

De bepaling van vorige maand leidde de afgelopen weken in vele etablissementen tot een reusachtige terugval van de omzet van soms wel vijftig procent. Bareigenaars overtraden voortdurend de regels in een poging om hun inkomsten nog enigszins op peil te kunnen houden. Soms gingen kwade rokers zo ver dat ze een sigaret opstaken in delen van cafés die al voor het verbod rookvrij waren.

Woensdag, twee dagen na het besluit in Toronto, stemde de Senaat met ruime meerderheid voor een omvangrijk pakket maatregelen dat adverteren voor sigaretten aanzienlijk moeilijker maakt. Rookadvertenties op radio, televisie en op reclameborden worden verboden. Ook mogen er geen rookwaren meer worden verkocht via automaten in openbare gelegenheden. Namen van sigarettenmerken mogen nog maar tien procent innemen van affiches van culturele en sportieve evenementen. Raceauto's die meedoen aan de Grand Prix Formule 1 race in Montreal mogen geen reclame meer maken voor tabaksmerken. Als gouveneur-generaal Leblanc zijn goedkeuring geeft aan het besluit kan het deze maand nog in werking treden.

De Canadese lobby's van rokers en niet-rokers zijn sinds een paar jaar verwikkeld in een felle strijd. De discussie over openbare gelegenheden beheerst ook de publieke opinie. Na de invoering van de strenge regels in Toronto denderden de ingezonden-brievenpagina's van de reacties. Met name van woedende rokers die zich in hun plezier voelden miskend. “Mag ik wel even opmerken dat wij 300 miljoen dollar bijdragen aan de nationale economie?” brieste een 35-jarige roker in The Ottawa Citizen. “Waarom laten ze ons niet met rust?” En een tabaksboer uit Ontario merkte op dat “tabak het als economisch gewas altijd goed heeft gedaan”.