Jeanette Vondersaar debuteerde 19 jaar geleden op Amsterdamse Uitmarkt

'Diversion of angels', 19 u op Museumplein, om 22 u gevolgd door 'Zaterdagavond live' met Willem Nijholt, Joke de Kruijf, Leoni Jansen en Marco Borsato.

Vondersaar bereidt zich vanavond in het Stedelijk Museum voor op de voorstelling 'Diversion of angels'. Dik ingepakt rent ze vervolgens naar het podium op het Museumplein om daar met twee andere solistes het 'loflied op het leven en de liefde' van de legendarische choreografe Martha Graham op te voeren.

Zonder Het Nationale Ballet is de afgelopen jaren geen Uitmarkt voorbijgegaan. Het hoort er net zo bij als de literaire rondleiding van Simon Vinkenoog. Het optreden maakt deel uit van een uitgebreide reclamecampagne voor het komende balletseizoen. Daardoor is het effect op de kaartverkoop moeilijk te meten.

De 44-jarige prima ballerina doet iedere keer weer graag aan het spektakel mee. “Het is heerlijk om buiten te dansen”, vertelt ze tussen de repetities in het Muziektheater door. “Ik houd van de sfeer en de ambiance.”

Dit jaar is het voorspelde sombere weer wel een risico. Vondersaar moet oppassen voor kramp aan haar spieren vanwege de tocht. En op uitglijden natuurlijk, al danst ze op blote voeten. Ze bibbert al bij de gedachte: “Het podium is vast heel koud.”

Blessuregevaar nummer twee zijn de kabels en draden. “We proberen eerst uit of we snel kunnen omlopen”, zegt Jeanette Vondersaar die het ballet opvoert met Daniëlle Valk en Sandra Verbaas. “Anders moeten we de choreografie aanpassen.”

Straatlawaai zal zich mengen met de muziek van Norman Dello Joio - live uitgevoerd door het Nederlands Balletorkest onder leiding van de Amerikaanse gastdirigent Howard Williams. Maar al loeien de sirenes nog zo hard, ze halen Vondersaar niet uit haar concentratie. Klingelende trams, blaffende honden en kleppend publiek dringen niet eens tot haar door.

Eén keer viel de stroom uit tijdens een optreden op het Leidseplein. Uitgerekend aan het begin van een lange solo. “Ik heb toen net gedaan of de muziek doorspeelde. Het publiek had het niet eens door, maar de choreograaf en de mensen van de techniek waren stomverbaasd. Zij hadden verwacht dat ik zou stoppen.”

Onvergetelijk was haar eerste optreden tijdens de Uitmarkt van 1976. Net aangesteld bij Het Nationale Ballet kreeg ze meteen zware rollen in stukken van de toenmalige huischoreografen Rudi van Dantzig en Hans van Manen. Op de Dam maakte ze haar Nederlandse debuut.

“Bij een brede armbeweging liet ik mijn hoofd meebewegen. Mijn blik gleed toen over het Gràààààànd Hotel Krasnapolsky. Tegelijkertijd zag ik een koppel duiven voorbijkomen. Zij vlogen als het ware mee met mijn hand. Dat beeld paste bij mijn eerste indrukken van Amsterdam.”

Voor 'Diversion of angels' hoefde ze niet uitzonderlijk hard te repeteren, want het stuk zit nog in haar hoofd na de optredens in dit voorjaar. Bovendien vindt ze de natuurlijke bewegingen van Martha Graham - de moeder van de moderne dans - minder zwaar dan het klassieke werk. “De benen hoeven even niet zo hoog.”

Vondersaar speelt de witte vrouw, het symbool van de harmonische liefde. Sterk en teer tegelijk. “Dat past wel bij me, al zal niet iedereen die twee kanten van me kennen.” De andere solistes spelen de gele vrouw (de speelse jeugdliefde) en de rode vrouw (de hartstocht van de volwassenheid).

Misschien staat ze volgend jaar voor het laatst op de Uitmarkt, misschien het jaar daarna. Vondersaar, in 1993 onderscheiden met de Alexandra Radiusprijs en in 1994 met de Gouden Theaterdansprijs, houdt een slag om de arm. Sinds enige tijd is ze ook als balletmeester actief, maar stoppen met dansen valt haar zwaar.

Zeker nu ze er weer een nieuwe ervaring bij heeft: dansen in het zand. Na de Spaanse arena en het Griekse amfitheater, veroverde ze in augustus de Franse steengroeve. Met Het Nationale Ballet maakte ze daar de voorstelling 'Tables d'amour' van Rudi van Dantzig. “Je kunt je niet afzetten in het zand en bij een halve draai zak je alleen maar dieper weg. Maar je hebt het gevoel dat je op het strand danst en dat is geweldig.”

Nu blijft er nog één wens over: dansen in het water. Het idee voor een choreografie zit al in haar hoofd.